Srpska pravoslavna crkva i škole širom Srbije danas obeležavaju Savindan, u znak sećanja na Svetog Savu, prvog srpskog arhiepiskopa, prosvetitelja i utemeljivača srpske crkve, države i školstva.
Praznik se svake godine obeležava svetosavskim akademijama i prigodnim programima u osnovnim i srednjim školama, dok je Sveti Sava proglašen i školskom slavom. Savindan je jedan od najvećih crkvenih i porodičnih praznika, a tradicionalno ga slave i brojne zanatlije.
Prvi pisani trag o obeležavanju Savindana u školama potiče iz 1734. godine iz Sremskih Karlovaca, dok je knez Mihailo Obrenović 1841. godine zakonom uveo obaveznu školsku proslavu ovog dana u Srbiji. Savindan se kao školska slava obeležavao do 1945. godine, a obnovljen je 1989. posle višedecenijske zabrane.
Praznik prati i izvođenje Himne Svetom Savi, prve srpske himne novog veka, nastale krajem 18. ili početkom 19. veka, čiji originalni autor nije poznat.
U okviru obeležavanja praznika, SPC u Hramu Svetog Save na Vračaru organizuje Svetosavske dane, koji traju od 22. do 31. januara. Program obuhvata duhovna i bogoslovska predavanja, izložbe, promocije knjiga i Svetosavsku akademiju kao centralni događaj. Patrijarh srpski Porfirije je tom prilikom pozvao vernike na međusobno uvažavanje i podsetio na značaj svetosavskog nasleđa.
Dan Svetog Save posebno se obeležava i u hramovima širom sveta, dok je on i ktitorska slava manastira Hilandar na Svetoj gori, koji je osnovan kao duhovni i obrazovni centar. U Hilandaru je Sveti Sava osnovao i prvu srpsku bolnicu.
Sveti Sava, rođen kao Rastko Nemanjić oko 1175. godine, preminuo je 27. januara 1236. u Trnovu. Njegove mošti su prenete u Mileševu, a Turci su ih spalili 1594. godine na Vračaru. Kult Svetog Save vremenom je jačao i postao temelj srpskog duhovnog i nacionalnog identiteta.
Savindan prate i brojna narodna verovanja i običaji. Smatralo se da grmljavina na taj dan najavljuje važne događaje, dok su stočari i zanatlije Svetog Savu poštovali kao svog zaštitnika. Uoči praznika postojali su i običaji vezani za strah od vukova – stoka se nije terala u šumu, a izbegavali su se poslovi sa sečivima kako bi, po verovanju, stoka ostala zaštićena.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)