Minja Nikolić: Vlast u Crnoj Gori bespravno oduzima spsku imovinu

Venecijanska komisija bez prava na sud, samo na preporuke

Prinscreen/YouTube

Protesti širom zbog Zakona o slobodi veroispovesti u Crnoj Gori koji traju već nedeljama, pokazuju novi model otpora da pravoslavlje preživljava spontano uz pomoć naroda bez uplitanja države. Te kolone u crnogorskim i srpskim mestima, integrisale su veru, naciju, slobodu i demokratiju.

Nakon izjave da Milo Đukanović, predsednik Crne Gore, neće povući sporan Zakon o veorispovesti, advokat Minja Nikolić, pravni zastupnik Svetog Arhijerejskog Sinoda SPC, smatra da se na taj način krši preporuka Venecijanske komisije i objašnjava za Objektiv, kako Srpska pravoslavna crkva i država Srbija mogu da postupe u ovom slučaju.

Šta je sporno u Zakonu o veroispovesti koji izglasan u crnogoskom parlamentu?

Za Sveti Arhijerejski Sinod Srpske pravoslavne crkve sporan je, pre svega, način usvajanja tog Zakona, kao i njegove imovinske odredbe.

Kako se može postupati mimo Venecijanske komisije?

Mišljenja i preporuke Venecijanske komisije nisu pravno obavezujuće, iako imaju veliki značaj za ocenu saglasnosti Zakona sa Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

Koji je  stav Venecijanske komisije?

Venecijanska komisija je, pre usvajanja Zakona, u svom poslednjem Mišljenju i preporukama dala niz primedbi, koje nisu iznete u javnosti od strane predlagača ovog Zakona. Veliki broj primedbi odnosi na odredbe o imovini i njenom podržavljenju. Od tih primedbi, niti jedna nije otklonjena.

Koje je pravno prihvaćeno međunarodno mišljenje?

Suština primedbi Venecijanske komisije na imovinske odredbe ovog Zakona odnosi se na njihovu potpuno nejasnu istorijsko činjeničnu argumentaciju, kao i na samu proceduru podržavljenja. Pre svega, odredbe tog Zakona, suprotno Mišljenju i preporukama Venecijanske komisije, ne propisuju nikakav postupak utvrđenja državne svojine, pa se ta faza svodi samo na jednostrane radnje i akte državnog organa uprave Crne Gore, bez ikakvog učešća crkve, odnosno verske zajednice koja te verske objekte i zemljište koristi. Po drugoj strani, crkvama odnosno verskim zajednicama koje koriste tu imovinu, nije omogućeno ni da učestvuju u postupku upisa državne svojine u katastru nepokretnosti, nakon faze utvrđenja prava državne svojine u korist Crne Gore. Konačno, crkvama i verskim zajednicama se ne garantuje pravo korišćenja te imovine. Navedene primedbe su očigledno u nesaglasnoti sa Zakonom, u delu koji se odnosi na imovinu, sa Ustavom Crne Gore i navedenom Evropskom konvencijom, kao i sa sudskom praksom Evropskog suda za ljudska prava.

Na koji način je ugrožena ravnopravnost crkava u verskih zajednica u Crnoj Gori?

Ravnopravnost crkava i verskih zajednica je nesumnjivo ugrožena, jer Vlada Crne Gore nije zaključila bilateralni ugovor, odnosno sporazum samo sa Srpsku pravoslavnu crkvu, za razliku od drugih tradicionalnih crkava i verskih zajednica u Crnoj Gori. Navedene imovinske odredbe nisu dovoljno uverljivi argumenti, da je imovina ranije Pravoslavne crkve u Crnoj Gori neosnovano prešla u ruke Srpske pravoslavne cekve, odnosno da je pravni osnov tog prelaska prestao samim stavljanjem van snage odluke Podgoričke skupštine iz 1918. godine. Istorijsko činjenična argumentacija te pretpostavke nije jasno i uverljivo izneta od strane predlagača Zakona, i imovina se ne može vratiti u ruke države Crne Gore, zbog važećeg Ustavnog načela odvojenosti crkve od države. Zbog toga je Venecijanska komisija navela da su razlozi za usvajanje ovog Zakona potpuno nejasni, u istorijskom i činjeničnom pogledu.

Da li je taj problem uvideo i Papa Franja?

Da, Papa Franja je to izrazio kroz potrebu učešća svih crkava i verskih zajednica u postupku donošenja Zakona, po demokratskom principu, od čega se odstupilo.
Kako uopšte sakralni objekti mogu pripasti državi zakonski?
Za to bi trebalo da postoji osnovan pravni razlog, koga u ovom slučaju nema.

Koje bi bile činjenice šta i kome pripada u pravnom smislu?

SPC-u, kao i drugim crkvama i verskim zajednicama u CG, pravno gledano, pripadaju verski objekti i zemljište koje koriste, bar u pogledu prava korišćenja što je jasan stav i Venecijanske komisije.

Crnogorske vlasti kažu da verske zajednice treba da dokazuju da je imovina njihova, da li to moće u pravnom smislu?

To bi, prema ustaljenim pravilima o teretu dokazivanja, trebalo da dokazuje država Crna Gora, jer ona pretenduje da postane vlasnik sporne imovine.

Ukoliko taj Zakon bude primenjen, da li država Crna Gora može da protera nekog ko koristi imovinu, u ovom slučaju sveštena lica iz crkava i manastira SPC?

To je pitanje za državu Crnu Goru.

Da li može Ustavni sud Crne Gore utvrditi činjenice ako dođe do suđenja?

Ustavni sud bi trebalo da utvrđuje činjenice, pre donošenja odluka iz svoje nadležnosti.

Da li postoje još neke međunarodne institucije osim Venecijanske komisije, kojima bi se mogla Srpaka pravoslavna crkva obratiti?
Da, Evropskom sudu za ljudska prava u Strazburu.

 

Snežana Đorđević

Izvor: Objektiv.rs

Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju

Komentari (0)

Ostavi komentar

Ostavite komentar