Četiri decenije nakon katastrofe u nuklearnoj elektrani Černobiljska nuklearna elektrana, posledice se i dalje odražavaju na potomke radnika koji su bili izloženi zračenju.
Do sada naučnici nisu sa sigurnošću znali da li deca osoba izloženih radijaciji nasleđuju genetska oštećenja svojih roditelja. Međutim, istraživači sa Univerzitet u Bonu pokazali su da deca radnika angažovanih na sanaciji posledica nesreće imaju povećan broj mutacija u DNK, prenosi Daily Mail.
Umesto da analiziraju sve nove genetske promene, istraživači su se fokusirali na takozvane “grupisane de novo mutacije“ (cDNM). Reč je o pojavama u kojima se dve ili više mutacija, koje nisu prisutne u DNK roditelja, nalaze grupisane na istom mestu, što ukazuje na to da je DNK lanac bio prekinut i nepravilno repariran.
U okviru studije sekvencirani su genomi 130 dece černobiljskih radnika, 110 dece nemačkih vojnih radarskih operatera izloženih rasutom zračenju, kao i 1.275 osoba iz opšte populacije.
U proseku, deca čiji su roditelji učestvovali u sanaciji posledica nesreće imala su 2,65 cDNM po osobi, dok su deca radarskih operatera imala 1,48. Za poređenje, kod dece čiji roditelji nisu bili izloženi zračenju zabeleženo je 0,88 cDNM po osobi.
Studija je takođe pokazala direktnu povezanost između intenziteta izloženosti roditelja radijaciji i broja mutacija kod njihove dece. Autori napominju da rezultati mogu biti delimično uvećani zbog statističkog šuma i relativno malog uzorka, ali razlika ostaje statistički značajna i nakon korekcija.
U radu objavljenom u časopisu Scientific Reports navodi se:
– Otkrili smo značajno povećanje broja cDNM kod potomaka ozračenih roditelja, kao i potencijalnu povezanost između procenjene doze zračenja i broja cDNM kod njihove dece. Ova studija je prva koja pruža dokaze o postojanju transgeneracijskog efekta produžene očinske izloženosti niskim dozama jonizujućeg zračenja na ljudski genom.
Roditelji obuhvaćeni istraživanjem bili su stanovnici grada Pripjat u vreme nesreće ili tzv. likvidatori zaduženi za obezbeđenje i čišćenje lokacije. Naučnici smatraju da je izloženost jonizujućem zračenju dovela do stvaranja reaktivnih kiseoničkih vrsta – nestabilnih molekula koji mogu oštetiti DNK lanac.
Takva oštećenja zahvatila su DNK u razvojnim spermatozoidima, ostavljajući grupisane mutacije koje su kasnije prenete na potomstvo i postale deo njihovog genetskog koda.
Ipak, istraživači su utvrdili da je rizik od bolesti izazvanih tim mutacijama izuzetno nizak. Uočene cDNM nalazile su se u nekodirajućim delovima DNK, za razliku od kodirajućih regiona odgovornih za sintezu proteina. To znači da ove mutacije nemaju štetne posledice, te deca černobiljskih radnika nisu izložena većem riziku od bolesti u odnosu na opštu populaciju.
Exploring With Josh
Poređenja radi, prethodna istraživanja pokazala su da starija dob oca pri začeću dovodi do većeg broja mutacija kod potomstva. U ovoj studiji utvrđeno je da starost oca predstavlja veći faktor rizika od zračenja.
Procena izloženosti roditelja iznosila je oko 365 miligreja, dok NASA ograničava ukupnu profesionalnu izloženost astronauta na 600 miligreja tokom cele karijere.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)