Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas slave Svetog Luku, a mnogi srpski domaćini svoju krsnu slavu. Uz ovog sveca i njegov praznik vezuju se mnoga lepa i zanimljiva narodna verovanja.
Svetog Luku kao zaštitnika lekara i medicinara danas slavi lekarska profesija, a pravoslavni vernici veruju da njegove mošti imaju čudotvornu moć da iscele i najteže bolesti. Sam Sveti Luka lečio je besplatno.
Jevanđelje po Luki je treće jevanđelje u Novom zavetu. Smatra se da je napisano oko 60-te godine.
Sveti Luka je bio među prvim propovednicima hrišćanstva, savremenik Isusa Hrista i jedan od pisaca četvorojevanđelja. Veruje se da je Sveti Luka lično poznavao Bogorodicu i da su tri ikone sa njenim likom koje je svetitelj naslikao najbliže njenom pravom izgledu, a poznata je “ikona u ikoni”, koja predstavlja Svetog Luku i ikonu Bogorodice koju svetitelj oslikava.
Slikarsko delo ovog svetitelja, rodom iz Antiohije, jesu i ikone Svetih apostola Petra i Pavla, a crkva ga smatra osnivačem hrišćanskog ikonopisa. Prema bogoslužbenom kalendaru Srpske pravoslavne crkve, ovaj dan nije obeležen kao zavetni, već je kao “crno slovo” svrstan u praznike od značaja za suštinu crkve.
Praznik je u narodu poznat kao Lučindan i česta je slava srpskih pravoslavnih porodica, a vernici Svetog Luku slave i kao iscelitelja i zaštitnika pojedinih zanata. Kao svog zaštitnika slave ga i obrazovne ustanove, među kojima je i Akademija Srpske pravoslavne crkve za umetnost i konzervaciju.
Običaji na Lučindan
U Srbiji se na Svetog Luku koncima opasuju torovi da vukovi ne bi davili stoku, a kaže se i: „Ide Luka, eto vuka“ ili “Sveti Luka, sneg do kuka“, jer dolazi zima tokom koje vukovi dolaze do sela. U južnoj Srbiji se po prvom gostu koji uđe u kuću na Lučindan gata kakva će zima ili godina biti. U Crnoj Gori kažu da je duga na nebu pojas Svetog Luke i da, ukoliko je vidite, to znači da sveti Luka moli boga za nas.
Na Lučindan se puštaju ovnovi da skaču na ovce, a čobanima se daje svečana i bolja užina ili im se nose pite, koje u Hercegovini zovu “pazarice”. Kada ovca “zateže”, kažu da će biti teška zima. Ako ovce pristaju rado da se pare sa ovnovima, veruje se da će proleće ranije doći.
Danas ne smete da budete preki i nervozni jer je Sveti Luka bio blag i miran, uvek je pomagao ljudima.
Prema bogoslužbenom kalendaru Srpske pravoslavne crkve, ovaj dan nije obeležen kao zavetni, već je kao “crno slovo” svrstan u praznike od značaja za suštinu crkve.
Komentari (0)