Deca bez braće i sestara decenijama nose etiketu razmaženih, sebičnih i socijalno nesposobnih. Međutim, ono što se retko pominje jeste da ovaj stereotip potiče od jedne jedine, metodološki krajnje upitne studije s kraja 19. veka – dok je više od jednog veka kasnijih istraživanja tu tvrdnju uglavnom oborilo.
Koren stereotipa: Stenli Hol i “bolest” jedinstva
Autor stereotipa je američki psiholog Grenvil Stenli Hol, prvi predsednik Američkog udruženja psihologa i osnivač jednog od prvih istraživačkih centara za psihologiju u SAD. Hol je 1896. godine nadgledao studiju pod nazivom “O neobičnoj i izuzetnoj deci” (Of Peculiar and Exceptional Children), u kojoj su deca bez braće i sestara opisana kao trajni autsajderi. Njegov zaključak, ostao je zapamćen kroz čuvenu izjavu da je biti jedinac “bolest sama po sebi”.
Prema portalu Time, Hol i drugi tadašnji psiholozi gotovo ništa nisu znali o pouzdanim istraživačkim metodama, a njegova studija bila je zasnovana na krajnje malom i nereprezentativnom uzorku. Ipak, decenijama su akademici i kolumnisti prenosili njegov zaključak da deca bez braće i sestara ne mogu razviti isti kapacitet za prilagođavanje kao deca iz porodica sa više dece.
Zanimljivo je da su već tridesetih godina 20. veka objavljeni nalazi koji su osporavali Holovu tezu – veliko istraživanje iz 1931. godine, objavljeno u American Journal of Psychiatry, zaključilo je da je raspodela problema ponašanja kod dece uglavnom nezavisna od veličine porodice. Uprkos tome, mit se održao u javnoj svesti sve do danas.
Šta zapravo pokazuje savremena nauka
Najvažniji doprinos razobličavanju ovog mita dala je Toni Falbo, profesorka obrazovne psihologije i sociologije na Univerzitetu Teksas u Ostinu, koja od sedamdesetih godina prošlog veka proučava iskustva jedinaca, uključujući i istraživanja sprovedena u Kini tokom politike jednog deteta. Zajedno sa koleginicom Denise Polit, Falbo je sprovela meta-analizu 115 studija o jedincima objavljenih od 1925. godine naovamo, koja je obuhvatila desetine hiljada ispitanika. Prema portalu Time, te studije, pretežno iz SAD, obuhvatale su ispitanike različitih klasa i rasa, a generalno su pokazale da se jedinci ne razlikuju značajno od druge dece – osim što, zajedno sa prvorođenom decom i decom koja imaju samo jednog brata ili sestru, postižu nešto bolje rezultate na merama inteligencije i uspeha.
Kasnije su Falbo i Polit sproveli i drugu, opsežniju kvantitativnu analizu koja je obuhvatila više od 200 studija o ličnosti. Prema istom izvoru, rezultati su pokazali da se ličnosti jedinaca u velikoj meri ne razlikuju od ličnosti njihovih vršnjaka koji imaju braću i sestre. Sama Falbo ističe da niko do sada nije objavio istraživanje koje bi potkrepilo stereotip o jedincu kao usamljenom, sebičnom i neprilagođenom
Komentari (0)