Dve nove naučne studije, izazvale su pažnju stručne javnosti, nakon što su otkrile prisustvo različitih potencijalno štetnih hemikalija u uzorcima majčinog mleka stotina žena. Istraživači upozoravaju, da bi pojedine supstance mogle da utiču na hormonski sistem beba, tokom jednog od najosetljivijih perioda razvoja, ali istovremeno naglašavaju da rezultati nisu razlog za odustajanje od dojenja.
Tragovi plastike u majčinom mleku
Majčino mleko se već decenijama smatra zlatnim standardom u ishrani novorođenčadi. Smernice za ishranu u Sjedinjenim Američkim Državama preporučuju isključivo dojenje tokom prvih šest meseci života, kada god je to moguće, jer obezbeđuje idealan odnos hranljivih materija, antitela i drugih zaštitnih sastojaka, neophodnih za rast i razvoj deteta,piše New York Post.
Međutim, naučnici su u novim istraživanjima analizirali više od 50 različitih hemijskih supstanci i pronašli tragove takozvanih endokrinih disruptora (EDC), hemikalija koje mogu da ometaju normalno funkcionisanje hormona u organizmu.
Među najčešće pronađenim supstancama bio je bisfenol A (BPA), hemikalija koja se koristi u proizvodnji plastičnih posuda za hranu, ambalaže i termalnog papira za fiskalne račune. BPA je otkriven u više od polovine uzoraka majčinog mleka, mesec dana nakon porođaja, dok je šest meseci kasnije i dalje bio prisutan u gotovo polovini analiziranih uzoraka.
Posledica zagađene sredine
Istraživače je posebno zabrinulo to što je BPA pronađen i kod beba. Oko trećine novorođenčadi imalo je tragove ove hemikalije u urinu neposredno nakon rođenja, dok je taj procenat porastao na skoro dve trećine do navršenih šest meseci života.
U uzorcima su pronađeni i bisfenol S (BPS), koji se često koristi kao zamena za BPA, ftalati koji plastici daju veću fleksibilnost, parabeni prisutni u kozmetičkim proizvodima, kao i glufosinat – herbicid koji se koristi u poljoprivredi. Posebnu pažnju privuklo je otkriće ftalata, koji su pronađeni u više od 90 odsto uzoraka majčinog mleka prikupljenih mesec dana nakon porođaja.
Pored toga, istraživači su identifikovali i tragove policikličnih aromatičnih ugljovodonika, jedinjenja koja nastaju sagorevanjem goriva i izduvnim gasovima vozila. Iako su retko pronalažena u samom mleku, njihovi tragovi su redovno otkrivani u urinu beba, što ukazuje na širu izloženost zagađivačima iz životne sredine.
Kako zaštititi majčino mleko
Prema ranijim istraživanjima, pojedine od ovih hemikalija povezane su sa hormonskim poremećajima, promenama u rastu i telesnoj težini, mogućim uticajem na razvoj mozga, kao i dugoročnim metaboličkim posledicama. Naučnici naglašavaju da je rano detinjstvo posebno osetljiv period, jer se tada formiraju brojni biološki sistemi koji mogu biti podložni spoljnim uticajima.
“Majčino mleko predstavlja optimalan izvor ishrane za svako dete, ali ga moramo zaštititi jer može biti prenosnik zagađivača iz životne sredine“, izjavila je doktorka Marija Elizabet Strit, autorka studije i direktorka Odeljenja za pedijatrijsku endokrinologiju Univerziteta u Parmi. Ona je upozorila da su posledice izloženosti hemikalijama u ranom životnom dobu često nevidljive godinama, da bi se kasnije manifestovale kroz različite zdravstvene probleme.
Druga studija, sprovedena u Sijetlu na uzorcima majčinog mleka 50 žena, pokazala je da je čak 92 odsto ispitanica imalo najmanje jednu hemikaliju koja remeti hormonski sistem. Isti uzorci su prethodno sadržali i PFAS jedinjenja, poznata kao “večne hemikalije“, jer se izuzetno sporo razgrađuju u prirodi i organizmu. U mleku su pronađeni i usporivači gorenja, još jedna grupa supstanci za koje je poznato da mogu uticati na hormonsku ravnotežu.
Dojenje i dalje važno
Iako su koncentracije nekih hemikalija bile ispod granica koje smatra bezbednim Svetska zdravstvena organizacija, autori upozoravaju da su pojedini nivoi i dalje u rasponu koji je ranijim istraživanjima povezivan sa mogućim negativnim zdravstvenim efektima.
Prema podacima, u Sjedinjenim Državama svake godine više od 3,5 miliona žena rodi dete, a oko 84 odsto majki započinje dojenje. Uprkos novim saznanjima, stručnjaci naglašavaju da koristi dojenja i dalje značajno nadmašuju potencijalne rizike. Majčino mleko sadrži antitela koja pomažu zaštiti od infekcija, smanjuje rizik od određenih bolesti kod dece i donosi brojne zdravstvene koristi i za majke.
Naučnici zato ističu da cilj istraživanja nije da obeshrabri roditelje, već da ukaže na rastući problem zagađenja životne sredine i prisustvo hemikalija u svakodnevnim proizvodima. Prema njihovom mišljenju, rešenje nije u odustajanju od dojenja, već u jačoj regulaciji industrijskih hemikalija, smanjenju upotrebe potencijalno štetnih supstanci i boljoj zaštiti javnog zdravlja.
“Prisustvo ovih hemikalija u majčinom mleku pokazuje da moramo učiniti više kako bismo zaštitili zdravlje stanovništva“, poručili su autori istraživanja, upozoravajući da su novorođenčad i mala deca među najosetljivijim grupama kada je reč o izloženosti zagađivačima iz okruženja.
Komentari (0)