Stolovi su planina u centralnoj Srbiji, jugozapadno od Kraljeva, koja se zvezdasto širi na sve četiri strane sveta. Ako ste barem jednom prolazili Ibarskom klisurom prema Novom Pazaru ili Kosovskoj Mitrovici, sigurno vam je pažnju privukao srednjovekovni grad Maglič, koji se nalazi na uzvišenju sa leve strane puta (iz pravca Beograda). Upravo se taj znameniti grad, kao i manastir Žiča, i čuvena Mataruška banja, nalaze na obroncima Stolova.
Pošto je glavni greben ove planine, na kojem se nalazi i najviši vrh Usovica (1375m) zaravnjen, u narodu je nazvan Ravni sto, pa otuda i ime za čitavu planinu, punu sličnih grebenova – Stolovi. Druga legenda kaže da je ime nastalo nakon što je u podnožju planine, u manastiru Žiča, stolovao prvi srpski arhiepiskop, Sveti Sava.
Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju – Objektiv.rs
Ogoljene padine Stolova se prema Ibru i Ribnici, reci koja ih okružuje sa istočne strane, spuštaju veoma strmo, pa izgledaju teško pristupačno. Mi smo posetili severnu stranu planine, okrenutu prema Kraljevu i Mataruškoj banji, koja je znatno pitomija i šumovitija. Sa Stolova se spuštaju Zamčanjska, Crna, Meljanica i Žička reka, koja predstavlja jedno od omiljenih mesta za kupanje Kraljevčana u vrelim letnjim danima.
Svež planinski vazduh, prijatno hladna voda, od sunca zagrejane stene i obilje mesta na kojima možete biti sami, pružaju zaista poseban doživljaj. Za one koji vole nešto dublju vodu i uređena kupališta, ona se naze na istočnim obroncima Stolova, prema Goču.
Dok je Ibarska klisura čuvena po jorgovanima, koji su zasađeni u čast buduće srpske kraljice Jelene Anžujske, na vrhovima Stolova raste narcis. Stoga se svake godine u maju održava manifestacija „Narcisu u pohode“, kada se organizuje uspon na jedan od vrhova. Na obroncima ove planine nalazi se i jedan redak prirodni fenomen – okamenjena šuma „Lojanik“ u Mataruškoj banji, u kojoj je drveće bukvalno pretvoreno u kamen pre više od milion godina. Pored nadaleko poznatih kulturno-istorijskih znamenitosti, Stolovi su i večno počivalište Jovana Petrovića Đipande, jednog od najvećih lokalnih junaka iz Prvog srpskog ustanka. Preko ove planine je nekada išla i granica Beogradskog pašaluka, a za vreme ustanka i granica između oslobođene Srbije i Osmanskog carstva.
Stolovi pružaju posetiocima širok spektar mogućnosti za nezaboravne doživljaje – od klasičnog planinarenja, preko hajkinga, vožnje maunti – bajka, raftinga na Ibru, do preletanja planine paraglajderom, naravno u tandemu sa profesionalcem, i to ne bilo kojim, već Kraljevčaninom koji je doneo ovaj sport u našu zemlju. Ono po čemu je ova planina prepoznatljiva jeste i krdo (polu) divljih konja, koji ovde žive potpuno slobodno. Ukoliko poželite da ih posetite, obavezno se obratite nadležnim organizacijama u Kraljevu, i potražite adekvatnog vodiča, po mogućstvu i planinskog i turističkog.
Pored ubedljivo najlepšeg pogleda na grad Kraljevo i njegovu kotlinu, vrh Stolova odnedavno krasi i ogroman krst, visine 33 metra, koji je vidljiv čak sa Prokletija. Sve ovo čini ovu planinu i njenu okolinu izuzetno privlačnom, a čini se još uvek nedovoljno poznatom destinacijom, koju bi svi ljubitelji netaknute prirode trebalo da posete.
Piše: Ivan Marinković
Video: Stefan Kojić/Ivan Marinković
Komentari (0)