Arheolozi koji već nekoliko godina kopaju ispod Crkve Svetog groba u Jerusalimu, saopštili su da su otkrili tragove drevnog pejzaža koji upadljivo podseća na biblijski opis mesta gde je, prema hrišćanskom predanju, Isus Hristos razapet i sahranjen. Iako istraživači oprezno izbegavaju da nalaz proglase konačnim dokazom, reč je o jednom od najznačajnijih arheoloških otkrića na ovom lokalitetu u poslednjih skoro dva veka.
Zelena površina između Golgote i groba
Iskopavanja vodi profesorka Frančeska Romana Stasola sa rimskog Univerziteta La Sapienza, koja je, kako prenosi Times of Israel, opisala da je tim identifikovao obrađene njive na prostoru koji Jevanđelje pominje kao zelenu površinu između Golgote i groba. Grobnice, isklesane direktno u steni, potvrdile su da je reč o stvarnom mestu za sahranjivanje, a njihov izgled odgovara opisima Isusovog groba kod jevanđelista Mateja, Marka i Luke, koji ga takođe opisuju kao isklesan u steni.
Kako piše Daly Mail, kome je Stasola takođe govorila o istraživanju, njen tim je izjavio: „Pronašli smo dokaze o pogrebnom pejzažu, uz manje površine zasađene lozom i maslinama.” List prenosi da su arheolozi otkrili napuštеni kamenolom, obrađena polja, tragove drevne bašte i grobnice usečene u stenu ispod crkve.
New York Post je, takođe, izvestio o otkriću, navodeći da su istraživači koji kopaju ispod Crkve Svetog groba pronašli drevnu grobnu oblast sa grobnicama isklesanim u steni, obrađenim zemljištem i tragovima vrta,nalaze koje list opisuje kao značajne jer se čini da odgovaraju biblijskim opisima mesta, gde je Isus razapet i sahranjen.
Botanički dokazi stari 2.000 godina
Ono što otkriće izdvaja od ranijih pretpostavki jesu konkretni prirodni nalazi. Arheobotaničkom analizom uzoraka zemljišta uzetih ispod kamenog poda crkve, naučnici su pronašli polen i semenke maslina i loze starosti oko 2.000 godina. Ovi nalazi predstavljaju potvrdu opisa iz Jevanđelja po Jovanu (19:41), koje kaže da se na mestu razapinjanja nalazio vrt, a u vrtu nov grob u kome do tada niko nije bio položen.
Prema podacima objavljenim u preliminarnom izveštaju u naučnom časopisu “Liber Annuus”, lokacija na kojoj danas stoji crkva imala je više namena tokom antike,najpre je bila kamenolom, potom obrađeno polje, da bi do prvog veka nove ere postala mesto za sahranjivanje.
Tragovi rimske i Konstantinove gradnje
Dokazi ne počivaju samo na paralelama sa Biblijom. Jedna od grobnih komora bila je blokirana rimskom građevinom podignutom tokom vladavine cara Hadrijana u drugom veku nove ere. Oko 200 godina kasnije, graditelji cara Konstantina uklonili su tu rimsku strukturu i otkopali lokalitet kako bi otkrili grob, koji su potom odvojili od ostalih komora i oko koga su podigli poseban hrišćanski svetilište gde su se hodočasnici okupljali radi molitve. Sama crkva, prema istoriografskim podacima, sagrađena je u četvrtom veku, tačnije oko 335. godine, po nalogu cara Konstantina, dok je iskopavanje koje trenutno traje započeto 2022. godine tokom radova na obnovi poda i predstavlja najveći arheološki poduhvat na ovom lokalitetu u poslednjih skoro 200 godina.
Nauka ne tvrdi, ali ne isključuje
Iako ovo otkriće ne dokazuje sa sigurnošću da je reč upravo o Isusovom grobu, kampanja za očuvanje lokaliteta tokom vekova ukazuje da je znanje o njegovom značaju prenošeno kroz generacije ranih hrišćanskih vernika. Stasola i njen tim naglašavaju da istraživanje još nije završeno — predstoje geološka ispitivanja mermernih grobnica i maltera, dok deo severne lađe crkve i dalje čeka na iskopavanje.
“Pravo blago koje otkrivamo jeste istorija ljudi koji su ovo mesto učinili onim što jeste, izražavajući ovde svoju veru. Bez obzira na to da li neko veruje u istorijsku verodostojnost Svetog groba ili ne, činjenica da su generacije ljudi u to verovale jeste objektivna. Istorija ovog mesta jeste istorija Jerusalima, a od izvesnog trenutka, to je i istorija obožavanja Isusa Hrista”, izjavila je Stasola za Times of Israel.
Komentari (0)