Portugal je dobio nesvakidašnju turističku i zdravstvenu atrakciju. Mata Nacional do Bussaco, šumski kompleks koji svoju savremenu istoriju počinje još 1628. godine, zvanično je dobio sertifikat “terapeutske šume“, čime se pridružio izuzetno maloj grupi takvih lokaliteta u svetu.
Bussaco je postao prva sertifikovana terapeutska šuma na Iberijskom poluostrvu i tek četvrta u svetu. Pre nje, ovu međunarodnu oznaku dobile su šume u Austriji i Nemačkoj.
Šuma koja je počela da raste pre gotovo četiri veka
Mata do Bussaco prostire se na oko 105 hektara, a njena istorija neraskidivo je povezana sa karmelićanima. Godine 1628. tadašnji biskup Koimbre poklonio je područje bosonogim karmelićanima, koji su tu počeli da grade svoj “pustinjski“ samostanski kompleks. Izgradnja manastira i njegovog ograđenog prostora završena je oko 1630. godine.
Tokom narednih vekova, redovnici su menjali i obogaćivali biljni svet, pa je danas Bussaco poznat po izuzetno raznovrsnoj dendrološkoj zbirci. Prema podacima portugalskih institucija, u šumi se nalazi oko 250 vrsta drveća i žbunja, među kojima su brojni izuzetni i veoma stari primerci.
Posebno mesto zauzima takozvana Reliktna šuma, deo kompleksa koji čuva vegetaciju karakterističnu za prvobitne šume centralnog Portugala. U Bussacu se nalazi i adrenal,veoma redak tip staništa koji je, prema portugalskim izvorima, prirodno ograničen upravo na ovaj prostor.
Šta zapravo znači “terapeutska šuma“?
Važno je naglasiti da sertifikat ne znači da je šuma postala bolnica ili da može da leči bolesti umesto medicine. Reč je o međunarodnoj sertifikaciji prostora koji je posebno pogodan za takozvanu šumsku terapiju,kontrolisano i svesno provođenje vremena u prirodi sa ciljem unapređenja fizičkog i mentalnog blagostanja.
Posetioci se ne podstiču samo da “prošetaju kroz šumu“, već da uspore, obrate pažnju na zvukove, mirise, teksture i okolinu, odnosno da prirodu doživljavaju svim čulima.
Takav pristup poslednjih godina dobija sve veću pažnju i u naučnoj literaturi. Meta-analiza objavljena 2026. godine, koja je obuhvatila 25 istraživanja i 1.876 učesnika, pokazala je povezanost šumske terapije sa smanjenjem psihološkog stresa, simptoma depresije i anksioznosti. Autori, međutim, upozoravaju da postoje metodološka ograničenja i da su potrebna kvalitetnija i dugoročnija istraživanja.
Druga meta-analiza randomizovanih kontrolisanih studija takođe je pronašla poboljšanja različitih pokazatelja mentalnog zdravlja kod osoba koje su učestvovale u programima zasnovanim na boravku u šumi.
Zbog toga je preciznije reći da boravak u šumi može doprineti smanjenju stresa i poboljšanju psihološkog blagostanja, a ne da sama šuma “leči“ bolesti.
Priroda, voda i tišina kao deo terapijskog iskustva
Bussaco je za ovakav koncept posebno zanimljiv jer se na relativno malom prostoru susreću izuzetno bogata vegetacija, voda, izvori, staze, vidikovci i istorijski objekti.
Kompleks je podeljen na tri velike pejzažne celine – Arboretum, Vrtove i Vale dos Fetos, odnosno Dolinu paprati, kao i Reliktnu šumu. U njemu živi i više od 150 vrsta kičmenjaka, uključujući zaštićene vrste i iberijske endeme.
Posebno je poznata Fonte Fria, odnosno Hladna česma, sa monumentalnim stepeništem, dok se sa vidikovca Cruz Alta pruža pogled prema okolnom pejzažu.
Upravo kombinacija biodiverziteta, tišine, hlada, vode, mirisa biljaka i mogućnosti sporog kretanja predstavlja osnovu zbog koje je prostor prepoznat kao pogodan za šumsku terapiju.
Mesto gde se prepliću priroda i istorija
Bussaco nije samo šuma. Ceo kompleks je 2018. godine dobio status nacionalnog spomenika Portugala, a u njegovom sastavu nalaze se ostaci karmelićanskog samostana, kapele, pustinjačke isposnice, izvori, monumentalni objekti i čuveni Palace Hotel do Bussaco.
Područje je povezano i sa jednom od najvažnijih epizoda iz vremena Napoleonovih ratova. 27. septembra 1810. godine odigrala se Bitka kod Bussaca, u kojoj su britanske i portugalske snage zaustavile francusku vojsku tokom njenog pohoda na Portugal.
Kasnije je izgrađen i raskošni Palace Hotel, čija je gradnja počela krajem 19. veka, čime je nekadašnji monaški pejzaž dobio još jednu istorijsku i arhitektonsku dimenziju.
Četiri terapeutske šume u celom svetu
Ono što novoj sertifikaciji daje posebnu težinu jeste njena retkost. Prema podacima objavljenim nakon dodele sertifikata, na svetu sada postoje samo četiri sertifikovane terapeutske šume, a Bussaco je prva takva lokacija na Iberijskom poluostrvu. Sertifikat je važeći do 17. jula 2031. godine.
Za Portugal je to istovremeno priznanje prirodnom bogatstvu i pokušaj da se zdravlje, očuvanje prirode i turizam povežu u jedinstvenu ponudu.
Komentari (0)