Decenijama je važilo mišljenje da je za razvoj deteta najpovoljnije da majka rodi u svojim dvadesetim godinama. Međutim, veliko britansko istraživanje pokazuje da se taj obrazac tokom poslednjih generacija značajno promenio. Deca majki koje su rodile u kasnim tridesetim godinama, često postižu bolje rezultate na testovima kognitivnih sposobnosti od svojih vršnjaka čije su majke bile mlađe u trenutku porođaja.
Istraživanja prema generacijama
Naučnici su analizirali podatke iz tri velike britanske studije koje su obuhvatile više od 30.000 ljudi rođenih 1958, 1970. i između 2000. i 2002. godine. Istraživanje je pratilo rezultate testova kognitivnih sposobnosti kod dece uzrasta od deset do jedanaest godina i upoređivalo ih sa starošću majki u trenutku rođenja.
Rezultati su pokazali zanimljiv istorijski preokret. U generacijama rođenim 1958. i 1970. godine najbolji rezultati zabeleženi su kod dece čije su majke imale između 25 i 29 godina. Deca majki starih od 35 do 39 godina tada su postizala nešto slabije rezultate na testovima. Međutim, kod dece rođene početkom 21. veka situacija je potpuno drugačija – upravo potomci majki u kasnim tridesetim godinama ostvarivali su najbolje rezultate. Naučnici su zabeležili prednost od oko 0,16 standardnih devijacija u odnosu na decu majki starosti od 25 do 29 godina.
Društvene promene su ključne
Istraživači naglašavaju da razlog nije biološka promena ljudske vrste, niti činjenica da kasnije majčinstvo samo po sebi povećava inteligenciju deteta. Ključni faktor leži u društvenim promenama. Danas žene sa višim nivoom obrazovanja češće odlažu roditeljstvo kako bi završile studije, izgradile karijeru i obezbedile ekonomsku stabilnost. Kada kasnije dobiju decu, ona odrastaju u okruženju koje često uključuje više obrazovnih resursa, stabilnije prihode i veća ulaganja u razvoj.
Autori studije ističu da je u ranijim generacijama kasno majčinstvo bilo povezano sa drugačijim životnim okolnostima. Žene koje su rađale u kasnijim godinama često su već imale više dece i dolazile iz porodica sa drugačijim socioekonomskim karakteristikama. Danas je situacija gotovo obrnuta,kasnije roditeljstvo najčešće je povezano sa višim obrazovanjem i povoljnijim životnim uslovima.
Starost majke nije samo biološka kategorija
Stručnjaci upozoravaju da se rezultati ne smeju tumačiti kao dokaz da je određena starost “idealna“ za rađanje. Kognitivni razvoj deteta oblikuje složena kombinacija genetike, porodičnog okruženja, obrazovanja, zdravstvene nege i društvenih uslova. Ipak, istraživanje pruža zanimljiv uvid u to kako promene u društvu mogu da utiču na obrasce koji su se nekada smatrali gotovo nepromenljivim.
Zaključak naučnika je da starost majke danas predstavlja mnogo više od biološke činjenice. Ona je sve češće povezana sa obrazovanjem, ekonomskom sigurnošću i životnim izborima, faktorima koji mogu imati značajnu ulogu u razvoju budućih generacija.
Komentari (0)