Kažu da je drevni grad Efes, četvrti po veličini grad u Istočnom Rimskom Carstvu jedno od onih mesta koje svaki pravi turista mora da poseti barem jednom u životu. Međutim, ekipi Objketiva, koja ga je posetila ovih dana, odmah po ulasku u impozantni kompleks, bilo je jasno da je upravo sada pravo vreme za obilazak nekadašnjeg najvećeg duhovnog i kulturnog centra čitavog Mediterana.
-Kada je leto, svi oni koji dolaze na odmor u Izmir i njegova letovališta, ali i Bodrum i Kušadasi, nagrnu ovamo. Od turista ne može da se baci igla, a fotografisanje velepnih drevni građevina i statua je vrlo teško. Kod Celzijusove biblioteke se čekaju redovi da bi se načinila lepa slika. Zato ste vi došli u najbolje vreme. Sada možete do mile volje da uživate u ovoj lepoti – kazala nam je jedna od zaposlenih u ovom kompleksu.
Ovaj drevni grad koji je nalazi na obali Egejskog mora, najznačajniji je arheološki lokalitet u Turskoj i jedan od najpoznatijih drevnih gradova u čitavom svetu. Godišnje ga poseti više od 2 miliona turista, što ga svrstava u u najpopularnije turističke atrakcije Turske. Upravo iz ovog razloga, iskusni fotografi baš sada putuju u ovo arheološko čudo, kako bi načinili najlepše fotografije.
Centar ranog Hrišćanstva
Arheolozi procenjuju da je u doba svog procvata imao oko 250.000 stanovnika, što ga je činilo drugim najvećim gradom rimske imperije, odmah posle Rima. To je takođe bio jedan od najraskošnije uređenih gradova, kaže nam vodič Atila Tamer.
Kako kaže ovaj grad je bio i važan centar ranog hrišćanstva, mesto gde je apostol Pavle širio propovedi o jednom bogu – Isusu Hristu i gde je nastalo Jovanovo jevanđelje.
-Takođe, u njemu je 431. godine održan Treći Vaseljenski sabor. U Efesu su živele i često svraćale u njega mnoge važne ličnosti iz drevnih vremena, poput Aleksandra Makedonskog, Kleopatre, Marka Antonija, apostola Pavla, Device Marije, Jovana Bogoslova i mnogih drugih. Jedan od najznačajnijih antičkih filozofa, Heraklit Mračni, rođen je i živeo je u Efesu. Danas je Efes jedan od najbolje očuvanih antičkih gradova na Mediteranu, koji se može pohvaliti najvećom kolekcijom rimskih relikata na svetu. Na žalost, iz grčke epohe nije mnogo toga ostalo, ali je zato rimska zaostavština jako bogata- priča Atila, dok šetamo ulicama ovog drevnog grada.
Mačke kao čuvari
Za ovakvu avanturu, uvek objute udobne patike, jer od tolko znamenitosti, ni sami nećete znati u šta pre da gledate, pa u suprotnom rizikujete da se okliznete u ulicama od meremera od kojeg je ovaj grad popoločan. Dok se divimo Celzijusovoj biblioteci, mačke koje su ovde domaćini, kao da nam poziraju za razglednicu iz Efesa.
Navikle na objektive putnika iz čitavog sveta, ne pomeraju se od biblioteke kao njeni verni čuvari.
-Najslikanije msesto u Efesu je biblioteka koja se nalazi iznad kripte u kojoj je sahranjen prokonzul rimske provincije Male Azije, Tiberije Julije Celzijus. Ona je bila treća najveća biblioteka antičkog sveta. Izgrađena je po nalogu Celzijusovog sina, oko 110. godine nove ere i u njoj se čuvalo preko 12.000 svitaka, koji nažalost većinom nisu sačuvani. Pretpostavlja se da je ova monumetalna građevina zapaljena prilikom invazije Gota sredinom trećeg veka. Postoji i druga verzija po kojoj je stradala u jakom zemljotresu. Monumentalni stubovi biblioteke obnovljeni su sedamdesetih godina prošlog veka, a u unutrašnjosti građevine i danas postoje niše sa statuama koje predstavljaju personifikaciju Celzijusovih najvećih vrlina – mudrosti, znanja, inteligencije i hrabrosti -kaže nam Atila.
Bazilika Bogorodice Marije
Nezaobilazna građevina u Efesu je i hrišćanska bazilika posvećena Bogorodici Mariji. Crkva je podignuta u prvoj polovini 5. veka, najverovatnije za potrebe organizovanja Trećeg Vaseljenskog sabora 431. godine. Najnovija arheološka otkrića sugerišu da je Marijina crkva sazidana na ruševinama starije rimske građevine, poznate kao Dvorana muza. U strukturi dužine 260 metara danas se mogu videti delimično očuvana apsida i stubovi, kao i krstionica u dosta dobrom stanju .Prema hrišćanskom predanju, nakon smrti Isusa Hrista njegova majka Marija je sa apostolom Jovanom posetila Efes, gde je i okončala svoj ovozemaljski život. Kuća u kojoj se navodno upokojila nalazi se na 7 km od centra Selčuka, na obroncima planine Bulbul. Otkrivena u 19. veku, ova lokacija danas privlači hrišćane iz svih krajeva sveta. Nedaleko od Bogorodičine kuće nalaze se tri čudotvorna izvora: izvor zdravlja, ljubavi i bogatstva, koje vernici poštuju kao svete i isceliteljske.
Tu je i veliki amfiteatar, arheolozi tvrde da je za izgradnju ovog veličanstvenog pozorišta, jednog od najvećih u antičkom svetu i najvećeg koji danas postoji u Turskoj, bilo potrebno skoro 60 godina. Podignuto je u helenističko doba, u 4. veku pne, ali su ga kasnije dogradili Rimljani, kada je njegov kapacitet dostigao brojku od 24-25.000 posetilaca.
Pravu atrakciju predstavlja i glavnih ulica antičkog Efesa – ulica Kuretes. Duž nje ređaju se ruine rezidencija rimskih bogataša sa očuvanim mozaičnim podovima i zidnim freskama koje opisuju život stanovnika Efesa. Tu su zatim brojni monumentalni stubovi i statue, rimska javna kupatila i toaleti, kao i Trajanova fontana (česma).
Kako do Efesa ako odmarate u Turskoj?
Efes se nalazi na zapadu Turske, oko 80 kilometara južno od Izmira i na manje od pola sata vožnje iz poznatog letovališta Kušadasi. Lako je dostupan iz bilo kog obalnog grada. Ako ste smešteni u Bodrumu, trebaće vam oko 2 i po sata vožnje do Efesa, petnaestak minuta duže se putuje iz Marmarisa, a ukoliko ste smešteni u letovalištu Fetije do Efesa ćete stići za malo više od 3 i po sata. Ukoliko ste pak za letovanje odabrali regiju Antalije, onda budite spremni na sat do dva duže putovanje. Od Istanbula, Efes je udaljen oko 570 kilometara.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)