Gljivica “Chalara fraxinea” suši hektare jasena, a borove šume Gorskog kotara potkornjak. Palme “feniksice” duž jadranske obale “proždire” crvena pipa, a vinovu lozu i zlatna žutica koju prenosi američki cvrčak. Bilo bi super kad bi ovaj nesrećni niz invazivnih vrsta na tome stao, ali on se u Hrvatskoj meri već stotinama – i upravo je bogatiji za još jednu “gladnu” štetočinu koji je slučajno nađenu na krajnjem jugu Dubrovačko-neretvanske županije, a sada se širi i Bračem i Hvarom.
Reč je, naime, o beloj leptirastoj vaši (“Aleurocanthus spiniferus”), koji je u nas prvi put nađen 2012. na ukrasnim sadnicama naranče u jednome cvetnom centru u Splitu. Pretpostavljalo se da je unesen s biljkama iz Italije i da je zaraza uspešno iskorijenjena, tvrdili su u Ministarstvu poljoprivrede. Ali šest godina posle, nađen je u zasadu mandarina i nekim biljnim vrstama u Vitaljini u opštini Konavle, a uskoro i u voćnjacima naranača u Ljutoj te okućnicama u Moluntu. Veći iduće godine nađen je i u mestu Ivan Dolac na Hvaru, na različitim voćnim, ukrasnim i divljim vrstama oko kuća i na vinovoj lozi posađenoj kao pergola, a ove godine i na dva lokaliteta u Milni na ostrvu Braču.
Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju – Objektiv.rs
“Od izuzetne je važnosti da komercijalni proizvođači i posednici proizvodnih i raznih ukrasnih kultivara agruma na okućnicama, ali i drugih biljnih vrsta koje su domaćini vrste A. spiniferus na području Splitsko-dalmatinske i Dubrovačko-neretvanske županije, pregledaju temeljito svoje biljke na eventualnu prisutnost ovog karantenskog štetnika”, upozoravaju iz Ministarstva poljoprivrede. Medna rosa i crne gljivice čađavice na listovima, granama i plodovima napadnutih agruma upućuju na mogućnost napada štitasta leptirasta vaš. Ali dok je te simptome moguće povezati i s vašima, odrasle bele leptiraste vaši nemoguće je zameniti jer ni jedna druga vrsta koja napada agrume nema odrasle stadijume s tamnim krilima (već su krila beličaste boje), napominju. Oni sisaju biljne sokove na naličju listova i izlučuju mednu rosu, na koju se naseljavaju gljivice čađavice.
“Lepljiva medna rosa prekriva listove i plodove i u kombinaciji s crnim gljivicama smanjuje fotosintezu i respiraciju biljke i zagađuje plodove koji se teško prodaju. Jako zaraženi listovi mogu otpasti, a zametanje plodova je redukovano”, kažu iz Ministarstva i dodaju kako je ta štetočina azijskog porektla u Evropi dosad nađena još samo u Italiji 2008, Crnoj Gori 2013, Grčkoj 2016. i Albaniji 2019. godine. U svim područjima Mediterana se aklimatizovao, udomaćio na brojnim biljnim vrstama i proširio i pričinjava štetu, posebno u zasadima agruma, krušaka i na vinovoj lozi. Štetan je između ostalog i na smokvi, šipku, jabuci, dunji, lovoru i ruži. Hrani se i na mnogobrojnim ukrasnim i divljim vrstama poput fikusa, gardenije, glicinije, lozice, bršljana i vrba, objašnjavaju. Osim vizualnim pregledom naličja listova biljaka, napad ove štetočine može rano da se uoči i postavljanjem i kontrolom žutih lepljivih ploča u zasadu radi hvatanja i praćenja populacije odraslih razvojnih stadijuma bele leptiraste vaši.
Komšilukom hara još jedan OPASAN VIRUS: Nova pošast se pojavila u regionu
Samo nam je još ovo falilo: Nakon KORONE, Evropi preti još jedna POŠAST
S obzirom na to da ta nova invazivna vrsta štetočine predstavlja visok fitosanitarni rizik za mnoge poljoprivredne kulture u Hrvatskoj, a posebno su potencijalno ugroženi zasadi mandarina na području doline Neretve, donesena je Odluka o određivanju demarkiranih područja u kojima se sprovode mere za suzbijanje i sprečavanje širenja, u krugu od najmanje 2 km od granice zaraženog područja. Naređene mere trenutno uključuju sprovođenje agrotehničkih i hemijskih mera na ukupnoj površini od 0,27 ha. Posednicima bilja naređeno je orezivanje stabala agruma i vinove loze te pravilna primena hemijskog sredstva na pregledanim površinama. Isto tako naređeno je da se biljna masa zbrine spaljivanjem ili zakopavanjem u tlo.
Komentari (0)