Veliki iskorak u lečenju dijabetesa dolazi iz Kine, gde su naučnici objavili ohrabrujuće rezultate ranih kliničkih studija zasnovanih na terapiji matičnim ćelijama, čiji je cilj obnavljanje prirodne proizvodnje insulina kod osoba sa dijabetesom tipa 1 i tipa 2.
Istraživački timovi uspeli su da u laboratorijskim uslovima razviju funkcionalne ćelije pankreasa koje proizvode insulin i da ih potom transplantiraju pacijentima. Prema dostupnim podacima, iz ranih faza ispitivanja, pojedini učesnici studija značajno su smanjili potrebu za spoljnim unosom insulina, dok su neki u potpunosti prestali da ga koriste tokom perioda praćenja.
Terapija se zasniva na transformaciji matičnih ćelija u takozvane ćelije nalik ostrvcima pankreasa (islet-ćelije), koje imaju sposobnost da prepoznaju nivo glukoze u krvi i da, kao i zdrave beta ćelije, prirodno oslobađaju insulin.
Kod dijabetesa tipa 1, autoimunog oboljenja u kojem imuni sistem uništava sopstvene beta ćelije pankreasa, cilj ove metode jeste biološka zamena izgubljenih ćelija. Kod određenih pacijenata sa dijabetesom tipa 2, gde organizam ili ne proizvodi dovoljno insulina ili ga ne koristi efikasno, kombinacija obnove proizvodnje insulina i poboljšane metaboličke regulacije mogla bi značajno unaprediti kontrolu šećera u krvi.
Prema podacima International Diabetes Federation, u svetu danas sa dijabetesom živi više od 530 miliona ljudi, a procene pokazuju da će taj broj nastaviti da raste u narednim decenijama. Upravo zato svaka terapija koja cilja uzrok bolesti, a ne samo kontrolu simptoma, predstavlja potencijalnu prekretnicu u savremenoj medicini.
Kineski rezultati nadovezuju se na višegodišnja istraživanja regenerativne medicine širom sveta. Američke i evropske biotehnološke kompanije, već sprovode klinička ispitivanja terapija, zasnovanih na matičnim ćelijama kod pacijenata sa teškim oblikom dijabetesa tipa 1. U pojedinim slučajevima, zabeležena je delimična ili potpuna insulinska nezavisnost, tokom određenog vremenskog perioda, što dodatno potvrđuje potencijal ove strategije.
Ipak, stručnjaci upozoravaju da su trenutni rezultati još u ranoj fazi. Neophodna su opsežnija klinička ispitivanja, dugoročno praćenje pacijenata, kao i detaljne regulatorne provere bezbednosti i efikasnosti terapije, pre nego što se može govoriti o univerzalnom “leku“. Ključni izazovi ostaju dugotrajnost efekta, rizik od imunološkog odbacivanja, mogućnost neželjenih reakcija, kao i finansijska dostupnost terapije široj populaciji.
Iako je prerano govoriti o definitivnom izlečenju, mogućnost da se organizmu vrati sopstvena sposobnost proizvodnje insulina, predstavlja jedno od najuzbudljivijih dostignuća u istraživanju dijabetesa u poslednjih nekoliko decenija.
Ako se dalja ispitivanja pokažu uspešnim, terapija matičnim ćelijama mogla bi da promeni standard lečenja i pomeri fokus sa doživotne kontrole bolesti, ka njenoj funkcionalnoj remisiji,što bi za milione pacijenata širom sveta značilo novu eru u borbi protiv dijabetesa.
Komentari (0)