Nova laboratorijska analiza 113 proizvoda za ličnu negu i čišćenje pokazala je značajnu razliku između sastojaka navedenih na deklaraciji i hemijskih supstanci koje su zaista pronađene u proizvodima. Istraživanje je obuhvatilo 12 kategorija, među kojima su kreme za sunčanje, šamponi, sapuni i losioni za bebe.
Rezultati istraživanja, objavljeni u časopisu Environment & Health, pokazali su da je čak 98 odsto analiziranih proizvoda sadržalo najmanje jednu hemijsku supstancu koja nije bila navedena na deklaraciji.
Još značajniji podatak je da je u 85 odsto proizvoda pronađena najmanje jedna neprijavljena supstanca koja je označena kao poznata ili potencijalno štetna po zdravlje.
Više od četvrtine analiziranih proizvoda sadržalo je supstance koje nisu bile u skladu sa tvrdnjama navedenim na ambalaži ili internet stranici proizvođača.
U laboratoriji pronađene 51 supstance, na deklaraciji prosečno 16
Istraživači su utvrdili da je svaki proizvod u proseku sadržao 51 detektabilnu hemijsku supstancu, dok je na deklaraciji bilo navedeno svega 16 sastojaka.
Među neprijavljenim jedinjenjima pronađeni su ftalati, parabeni, hemikalije koje se koriste u mirisima, silikonske nečistoće i butilhidroksitoluen, poznat kao BHT.
Neke od ovih supstanci u ranijim istraživanjima povezivane su sa uticajem na endokrini i reproduktivni sistem, kao i sa drugim zdravstvenim problemima. Pojedine su označene kao potencijalno kancerogene, endokrini disruptori, reproduktivno ili razvojno toksične supstance ili kao materije koje mogu izazvati preosetljivost kože.
Međutim, samo prisustvo neke od ovih supstanci u proizvodu ne znači automatski da će njegova upotreba izazvati određenu bolest. Stvarni rizik zavisi od konkretne supstance, njene koncentracije, trajanja i načina izloženosti.
Proizvodi koji se reklamiraju kao “100 odsto prirodni”
Posebnu pažnju istraživača privukli su proizvodi koji su reklamirani kao proizvodi bez određenih hemijskih supstanci.
Naučnici su u pojedinim proizvodima označenim kao – 100 odsto prirodni – pronašli sintetička jedinjenja.
U proizvodima koji su reklamirani kao proizvodi bez određenih supstanci pronađeni su i mirisi, ftalati, parabeni, silikoni i oksibenzon.
Čak su i neki proizvodi sa oznakom – hipoalergeno – sadržali poznate alergene ili supstance koje mogu izazvati preosetljivost.
Odstupanja nisu bila karakteristična samo za jeftine proizvode niti za određene proizvođače. Neprijavljene supstance pronađene su u različitim kategorijama proizvoda i različitim cenovnim rangovima, kao i kod kompanija različitih veličina.
Slični rezultati zabeleženi su i kod proizvoda koji su nosili oznake poput – prirodno, netoksično i organsko.
Ne mora da znači da je proizvođač namerno sakrio sastojke
Istraživači upozoravaju da pronalazak supstance koja nije navedena na deklaraciji ne znači automatski da ju je proizvođač namerno dodao i sakrio njeno prisustvo.
Hemijske supstance mogu dospeti u konačni proizvod kao nečistoće u sirovinama, tokom proizvodnog procesa ili preko opreme koja se koristi u proizvodnji.
One mogu nastati i kao posledica hemijskih reakcija, ali i dospeti iz ambalaže ili usled uslova skladištenja.
Prema autorima studije, čak i promena dobavljača sirovina može promeniti hemijski sastav proizvoda, a da se ta promena nužno ne odrazi na deklaraciji.
Analizirali hiljade hemijskih supstanci
Naučnici su koristili metodu koja omogućava istovremenu analizu hiljada hemijskih supstanci, umesto da se proizvod proverava samo na unapred definisanu listu jedinjenja.
Ovom metodom, poznatom kao neselektivna ili nespecifična analiza, registrovana su ukupno 3.141 hemijska signala.
Istraživači su potom identifikovali 303 jedinjenja sa potvrđenim, verovatnim ili preliminarnim stepenom pouzdanosti.
Prema autorima studije, upravo se tu nalazi jedan od značajnih nedostataka postojećih sistema kontrole.
Mnogi sistemi za procenu bezbednosti proizvoda u velikoj meri se oslanjaju na sastojke koje proizvođač navede na deklaraciji. Na taj način mogu ostati neotkrivene nečistoće, kontaminanti, produkti razgradnje ili hemijske supstance koje u proizvod dospeju tokom proizvodnje i pakovanja.
“Deklaracija nije dovoljna”
Istraživači smatraju da bi hemijske analize trebalo proširiti izvan provere deklarisanih sastojaka i sistematičnije analizirati sam proizvod koji dospeva do potrošača.
– Neko može pažljivo da pročita sastojke, bira “čiste” proizvode, a da ipak bude izložen istim hemijskim supstancama koje pokušava da izbegne – upozorila je Džena Hua, vodeća autorka studije i osnivačica Million Marker Research Institute.
Rezultati istraživanja ukazuju na to da sama deklaracija možda ne pruža potpunu sliku hemijskog sastava proizvoda, ali autori istovremeno naglašavaju da prisustvo neprijavljenih supstanci samo po sebi ne dokazuje namernu grešku proizvođača niti automatski znači da proizvod predstavlja zdravstveni rizik.
Komentari (0)