Roditelji često veruju da su prve mesece života njihove bebe obeleženi isključivo hranjenjem, spavanjem i osnovnim razvojnim procesima. Međutim, naučna istraživanja poslednjih godina pokazuju da se iza naizgled jednostavnog pogleda novorođenčeta, krije mnogo složeniji svet. Već sa samo tri meseca starosti, bebe obrađuju veliki broj socijalnih i emocionalnih informacija iz svoje okoline i mogu da prepoznaju različite signale koji im pomažu da procene ljude oko sebe.
Bebe prikupljaju podatke
Stručnjaci ističu da bebe od najranijeg uzrasta obraćaju pažnju na izraze lica, ton glasa, kontakt očima i govor tela. Iako još ne mogu svesno da procene nečiji karakter na način na koji to rade odrasli, njihovi mozgovi neprestano prikupljaju podatke o tome ko deluje prijatno, sigurno i poznato, a ko izaziva nelagodu ili oprez.
Naučnici su utvrdili da već tromesečne bebe pokazuju pojačanu pažnju prema određenim emocionalnim izrazima lica, naročito onima koji signaliziraju potencijalnu opasnost ili promenu u okruženju. Istraživanja su pokazala da bebe ovog uzrasta duže posmatraju lica sa izrazima straha nego srećna lica, što ukazuje na ranu sposobnost prepoznavanja emocionalnih signala iz okruženja.
Proučavanje lica
Razvoj socijalne percepcije nastavlja se veoma brzo tokom prve godine života. Naučne studije pokazuju da bebe stare između šest i osam meseci već mogu da razlikuju lica koja odrasli procenjuju kao pouzdana od onih koja deluju manje pouzdano. Takvi rezultati navode istraživače na zaključak da se temelji socijalne procene formiraju mnogo ranije nego što se ranije pretpostavljalo.
Posebno je zanimljivo što se mozak bebe razvija upravo kroz svakodnevne kontakte sa ljudima. Tokom prva tri meseca života deca provode stotine sati posmatrajući lica roditelja, rođaka i drugih osoba iz neposrednog okruženja. Naučnici smatraju da upravo ova intenzivna izloženost licima predstavlja osnovu za razvoj sposobnosti prepoznavanja emocija, namera i socijalnih odnosa.
Temelji za poverenje
Pedijatri i razvojni psiholozi zbog toga savetuju roditeljima da obrate pažnju na reakcije svojih beba tokom susreta sa novim ljudima. Osmeh, opuštenost, uspostavljanje kontakta očima i radoznalost mogu biti pokazatelji da se dete oseća sigurno. S druge strane, skretanje pogleda, uznemirenost ili plač mogu ukazivati na nelagodu, iako takve reakcije ne znače nužno da je osoba opasna, već da je za dete nova ili nepoznata.
Stručnjaci naglašavaju da roditelji ne bi trebalo da tumače svaku bebinu reakciju kao nepogrešiv “instinkt“ za procenu karaktera. Ipak, sve veći broj istraživanja potvrđuje da su bebe mnogo perceptivnije nego što se nekada verovalo i da od prvih meseci života aktivno uče kako funkcioniše društveni svet oko njih.
Zaključak naučnika je jasan: čak i sa samo tri meseca starosti, bebe nisu pasivni posmatrači. Njihov mozak neprestano analizira lica, emocije i ponašanja ljudi iz okruženja, postavljajući temelje za razvoj poverenja, emocionalne inteligencije i budućih društvenih odnosa.
Komentari (0)