Ako je pušenje bilo glavni uzrok raka u 20. veku, sada se čini da ultra-prerađena hrana sve više preuzima tu ulogu u 21. veku. Naučni dokazi pokazuju da slučajevi karcinoma debelog creva kod osoba mlađih od 50 godina rastu. Dok je kod starijih populacija stopa obolevanja opala zahvaljujući programima skrininga, kod mlađih se beleži porast u ranim stadijumima bolesti
Genetika ne objašnjava sve — procenjuje se da u oko 75 % slučajeva kod mlađih osoba nema porodične predispozicije. Zato istraživači sada obraćaju pažnju na faktore iz životne sredine, a najizraženiji osumnjičeni je ultra-prerađena hrana.
Ultra-prerađena hrana obuhvata fabrčki pakovane grickalice, gotove obroke, zaslađene žitarice, slatke napitke, mesne prerađevine i mnoge brze obroke. U zemljama kao što su Velika Britanija i Sjedinjene Države, takva hrana danas čini više od polovinu prosečne ishrane.
Kad su uporedili ljude koji jedu najviše ultraprerađene hrane sa onima koji je jedu najmanje, otkrili su da oni u prvoj grupi imaju oko 29 % veći rizik od razvoja kolorektalnog raka, čak i kada se uzmu u obzir drugi faktori poput ishrane, telesne težine i načina života.
Zašto je ta hrana opasna? Emulgatori, aditivi i zaslađivači koji se često nalaze u ultraprerađenim proizvodima povezani su sa hroničnim upalama, disfunkcijom insulinskog sistema i promenama u crevnoj mikrobioti — mehanizmima koji mogu doprineti razvoju raka. Nedostatak vlakana i zaštitnih spojeva iz prirodne hrane dodatno pogoršava situaciju.
Iako situacija deluje zabrinjavajuće, postoji nadu. Promene u ishrani — manje ultraprerađene hrane i više voća, povrća, vlakana — mogu značajno smanjiti rizik. Hrana može biti više od zadovoljstva — može biti preventiva.
Komentari (0)