Dok mnogi rad u bašti doživljavaju kao običan hobi ili način opuštanja, naučnici poslednjih godina sve ozbiljnije istražuju neobičnu vezu između zemlje i mentalnog zdravlja. U centru pažnje nalazi se bakterija iz zemljišta pod nazivom mycobacterium vaccae,mikroskopski organizam koji bi mogao imati iznenađujuće snažan uticaj na ljudski mozak, raspoloženje i otpornost na stres.
Stimulisanje aktivnih neurona
Ova prirodna bakterija, koja se nalazi u baštenskoj zemlji i organskom tlu, privukla je pažnju istraživača nakon što su pacijenti oboleli od raka pluća, koji su primali terapiju zasnovanu na ovoj bakteriji, prijavili neočekivano poboljšanje raspoloženja, više energije i bolji kvalitet života. Naučnici su tada počeli da istražuju kako mikroorganizam iz zemlje može da utiče na emocije i nervni sistem.
Dalja istraživanja pokazala su da mycobacterium vaccae aktivira iste biohemijske puteve na koje ciljaju moderni antidepresivi iz grupe SSRI lekova, poput prozaka. U eksperimentima na životinjama, primećeno je da bakterija stimuliše aktivnost serotoninskih neurona u delu mozga poznatom kao “dorsalno raphe“ jezgro, čime se povećava proizvodnja serotonina,neurotransmitera koji ima ključnu ulogu u regulaciji raspoloženja, sna i emocionalne stabilnosti.
Regulacija stresa uz pomoć prirode
Naučnici veruju da ljudi dolaze u kontakt sa ovom bakterijom tokom baštovanstva, rada u prirodi ili boravka na zemljištu, kada se mikroorganizmi udišu ili dospevaju na kožu. Iako još ne postoje dokazi da samo dodirivanje zemlje može imati isti efekat kao laboratorijske doze korišćene u istraživanjima, brojni stručnjaci smatraju da kontakt sa prirodnim okruženjem može imati važnu ulogu u regulaciji stresa i imuniteta.
Posebno interesovanje izazvala su istraživanja koja povezuju depresiju sa hroničnim upalama u organizmu. Savremena medicina sve češće posmatra mentalne poremećaje ne samo kao neurološki, već i kao imunološki problem. Studije pokazuju da mycobacterium vaccae proizvodi specifične masne kiseline koje smanjuju prekomerne inflamatorne reakcije organizma i utiču na imune ćelije odgovorne za stresne odgovore.
U pojedinim eksperimentima bakterija je pokazala sposobnost da poveća otpornost organizma na stres, smanji anksiozno ponašanje i ublaži simptome slične posttraumatskom stresnom poremećaju kod laboratorijskih životinja. Naučnici sa Univerziteta Kolorado, čak su ovu oblast istraživanja opisali kao potencijalni razvoj “vakcine protiv stresa“.
Pozitivan uticaj na psihu
Ipak, stručnjaci upozoravaju da je većina dosadašnjih istraživanja sprovedena na životinjama i u strogo kontrolisanim laboratorijskim uslovima, pa još nije moguće tvrditi da običan boravak u bašti može zameniti terapiju depresije ili anksioznosti. Međutim, rastući broj studija potvrđuje da kontakt sa prirodom, mikrobiomom zemljišta i zelenim površinama, može imati značajan pozitivan efekat na psihičko zdravlje ljudi.
U vremenu kada milioni ljudi širom sveta pate od stresa, anksioznosti i depresije, naučnici sve više pažnje usmeravaju ka neočekivanim saveznicima iz prirode,čak i onima koji se kriju duboko u običnoj baštenskoj zemlji.
Komentari (0)