Prema navodima američkih medija, predsednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp tokom uskrsnih praznika navodno je reagovao burno nakon što je oboren američki borbeni avion u operaciji iznad Irana, pri čemu su učestvovala dva člana posade.
Kako piše Wall Street Journal, pozivajući se na izvore upoznate sa događajem, Trampovi saradnici su ga u početnoj fazi krize navodno namerno držali izvan punog obima informacija, strahujući da bi njegovo direktno uključivanje i nestrpljenje mogli otežati upravljanje situacijom. Predsednik je, prema istim navodima, obaveštavan samo u ključnim momentima operacije.
Nakon što je saznao za obaranje aviona, Tramp je, kako se navodi, reagovao oštro prema savetnicima, izražavajući zabrinutost da bi posada mogla završiti u iranskom zarobljeništvu, uz poređenje sa krizom iz 1979. godine tokom mandata Džimija Kartera.
Početkom aprila došlo je do obaranja američkog borbenog aviona F-15E, nakon čega je jedan član posade brzo evakuisan, dok je drugi spašen u naknadnoj operaciji koju je Tramp kasnije opisao kao jednu od najkompleksnijih misija potrage i spasavanja.
Prema navodima američkih zvaničnika koje prenosi Njujork Tajms, u akciji je učestvovalo više od 150 letelica, a operacija je uključivala i obmanjujuće manevre na više lokacija. Povređeni oficir je, prema tim izveštajima, uspeo da uspostavi kontakt sa američkim snagama dok se nalazio u teško pristupačnom terenu, nakon čega je usledila hitna evakuacija.
Tramp je nakon operacije istakao da je spasavanje izvedeno bez američkih gubitaka, ocenjujući da to potvrđuje vojnu nadmoć Sjedinjenih Američkih Država.
U međuvremenu, tenzije između Vašingtona i Teherana dodatno su pojačane nakon što je Iran saopštio da ne planira novi krug pregovora, optužujući SAD za nedostatak ozbiljne diplomatske volje i nastavak pritisaka kroz pomorske i vojne aktivnosti u regionu.
Ključni povod za novu eskalaciju bio je incident u Omanskom zalivu, gde su američke snage zaustavile i zaplenile iranski teretni brod, što je Teheran okarakterisao kao “oružano piratstvo“ i kršenje primirja. Iranska strana je potom najavila odgovor, dok su lokalni mediji izvestili o napadima dronovima na američke brodove, bez potvrde većih posledica.
Kriza je imala i direktan uticaj na globalna energetska tržišta, gde je zabeležen rast cene nafte usled zabrinutosti za bezbednost plovidbe kroz Ormuski moreuz, ključnu tačku za svetski transport energenata. Analitičari ocenjuju da je poverenje između SAD i Irana trenutno na izrazito niskom nivou i da su izgledi za diplomatski napredak ograničeni, čak i ukoliko dođe do novih razgovora.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)