Predsednik Rusije Vladimir Putin u Indiji dočekan narodnim veseljem, a Nju Delhi, uprkos kontroverzama vezanim za rusku intervenciju u Ukrajini i brojnim pritiscima sa Zapada, ostaje privržen ekonomskoj i političkoj saradnji s Moskvom, koja važi za njegovog vernog i nepokolebljivog prijatelja.
Predsednik Putin nalazi se svugde: na prvim stranama novina, u televizijskim vestima i emisijama o politici, o njemu se priča na radiju i u podkastima, tako da, šale se pojedini indijski novinari, “ovih dana možete da ga vidite i zatvorenih očiju”.
Kuriozitet je da je narod u Varnasiju (Benaresu), duhovnom središtu hinduizma na svetoj reci Gang, povodom njegovog dolaska, spontano priredio religiozno obojenu proslavu pod otvorenim nebom, tokom koje su pevane pesme, prinošena hrana i cveće i izgovarane molitve pred fotografijama lidera dve zemlje.
Zapadne novinske agencije koje dominiraju globalnim informativnim tokovima sklone su da topli prijem ruskog predsednika na južnoazijskom potkontinentu uprošćeno objasne ličnim afinitetom između dva diktatora – o njihovom viđenju ruskog lidera ne treba trošiti reči, već samo treba pojasniti da i indijski premijer Narendra Modi trpi oštre britanske i EU kritike da je despot i ultranacionalista koji grubo krši prava nacionalnih manjina.
Te javne osude su se javile nakon što je njegova vlada 2018. donela odluku da uprkos sankcijama Zapada Rusiji zbog zauzimanja Krima naruči ruski protivavionski sistem “S-400”, a učestale su nakon što je odbila da politički i ekonomski izoluje Moskvu posle početka njene intervencije u Ukrajini.
Takođe, zapadne novinske agencije škrte su i kada su u pitanju informacije o konkretnim temama razgovora u Nju Delhiju – zato više detalja o poseti predsednika Putina prestonici države potkontinenta valja potražiti u indijskim glasilima.
A ona, mada ima i onih koja zbog svoje antikineske nastrojenosti izražavaju zabrinutost da bi Rusija s obzirom na sadašnje geopolitičke okolnosti i sukob sa Zapadom mogla da padne u ekonomsku zavisnost od Kine i slučaju nekog budućeg sukoba između Nju Delhija i Pekinga odlučno podrži kinesku stranu, listom pripovedaju o tradicionalnom prijateljstvu između svoje zemlje i Moskve.
Neraskidivo prijateljstvo
Tako se pominje činjenica da su sovjetski inženjeri, kada je Indija stekla nezavisnost, u značajnom broju bili poslati u tu mnogoljudnu zemlju i praktično udarili temelje njene teške industrije, projektujući čeličane i druga postrojenja, isporučujući i montirajući mašine i prenoseći svoja stručna znanja.
Do kraja 20. veka čak oko 75 odsto vojne tehnike u indijskom posedu bilo je sovjetskog i ruskog porekla – sve od ručnih raketnih bacača, preko tenkova do helikoptera, borbenih aviona i podmornica.
Poslenici sedme sile u Indiji sa zahvalnošću i poštovanjem govore o činjenici da se Sovjetski Savez, uprkos ideološkom afinitetu, nije stavio na stranu Kine tokom njenog pograničnog rata sa Indijom, kao i o tome da je Moskva poslala ratne brodove i podmornice naoružane konvencionalnim i nuklearnim oružjem 1971. godine da zaštiti Indiju nakon što je izbio rat za sticanje nezavisnost tadašnjeg Zapadnog Pakistana, danas Bangladeša.
Naime, Indija, koja je podržavala tu borbu za osamostaljenje, ušla je u ratni sukob sa Istočnim Pakistanom nakon što je on preventivno bombardovao aerodrome na njenoj teritoriji. Na angažovanje indijske vojske, SAD su reagovale tako što su poslale svoj nosač aviona “Enterprajz” u Bengalski zaliv kako bi poduprele pokušaj Istočnog Pakistana da uguši pobunu u Bangladešu i pripretile Indiji – tu intervenciju Vašingtona, dakle, osujetio je SSSR.
Indijski novinari podsećaju svoje gledaoce i čitaoce i da je Moskva nebrojeno puta stavili veto na rezolucije u Savetu bezbednosti Ujedinjenih Nacija čiji su sponzori bile države Zapada, a koje su osuđivale Indiju, uključujući tu i onu koja je bile podnesena nakon što je Nju Delhi u maju 1974. izveo svoju prvu nuklearnu probu. Štaviše, javna je tajna da je Moskva dala neophodnu tehničku i materijalnu pomoć za razvoj indijske nuklearne bombe.
Dalje, Sovjetski Savez je 1975. godine lansirao u svemir prvi indijski satelit, obučio i 1984. iz Bajkonura raketom “Sojuz” u kosmos poslao prvog indijskog astronauta Rakeša Šarmu, te dao krupan doprinos indijskom svemirskom programu, snabdevši tu zemlju raketnim motorima i drugim potrebnim tehnologijama u vreme kada je ona bila pod sankcijama Zapada zbog svog nuklearnog programa i sukoba sa Pakistanom.
Otud, tvrde indijski novinari, teško je naći neki događaj ili potez vlade koji bi naišao na veće odobravanje naroda od ugošćavanja predsednika Vladimira Putina, šefa države koja je postojan, veran i proveren prijatelj Indije.
Ili, kako kažu urednici indijskog TV kanala “Biznis tudej”, koji ističe da su se premijer Modi i predsednik Putin susreli ukupno čak 18 puta pod najrazličitijim okolnostima, “Moskva i Nju Delhi uvek stoje zajedno”.
Kada se, dakle, uzme u obzir ovakva istorija odnosa postaje jasno zašto indijska vlada, i sada kada na vlasti više nije levičarski orijentisana Kongresna partija, kada trpi političke pritiske Zapada zbog svojih nabavki ruske nafte i ekonomski udar Vašingtona u formi visokih carina od 50 odsto, ne odustaje od bliskih odnosa sa Moskvom.
Odnosno, potpuno je razumljivo zašto Rusija i dalje ima posebno mesto u indijskoj spoljnoj politici iako Nju Delhi poslednjih godina, u skladu sa svojom političkom filozofijom nezavisnosti i nesvrstanosti, nastoji da diversifikuje svoje odnose sa inostranstvom, pa pored BRIKS-a i Šangajske organizacije za saradnju u kojima su važni članovi Kina i Rusija, deluje i u Kvadrilateralnom forumu za bezbednost koji predvode SAD, te nastoji da pored ruskog, pazari i veće količine američkog i francuskog oružja.
Efikasni S-400 utabao put za još moćniji S-500
Pojedini indijski mediji govore i o mogućnosti sklapanja najvećeg posla svih vremena između dve države kada je u pitanju kupoprodaja naoružanja – nabavci nekoliko baterija najnovijeg i najmoćnijeg ruskog protivraketnog i protivavionskog sistema “S-500”, koji bi njihovu zemlju mogao da košta desetine milijardi dolara.
Indijska armija i država uprkos političkim ucenama i propagandnim pritiscima Zapada nisu bili odustali od nabavke ruskog protivvazdužnog sistema velikog dometa “S-400”, koji je u proleće ove godine doživeo i svoje vatreno krštenje na južnoazijskom potkontinentu, kada je podržao indijsku avijaciju u kratkom ali žestokom duelu sa Pakistanom.
Sudeći po pisanju indijskih medija, komanda armije i vlada u Nju Delhiju zadovoljni su protivavionskim i protivraketnim dejstvom ruskog sistema, kao i načinom na koji se uklopio u rad sa avijacijom i jedinicama opremljenim domaćim balističkim raketama “bramos”.
Zato je Nju Delhi sada zainteresovan da nabavi i sistem “S-500”, koji ima još veći domet, te može da obara projektile i letelice na udaljenostima do 600 i visinama do čak 200 kilometara.
On je sredstvo strateške važnosti, koje bi Indiji omogućilo da ugrozi avione za navođenje i eklektronsku borbu duboko u teritoriji Pakistana, koji su se u nedavnom sukobu pokazali esencijalnim u rušenju nekoliko indijskih lovaca.
Te letelice za izviđanje, rano uzbunjivanje i navođenje poznate kao “avaks” su sa velike daljine prikupljale i prosleđivale informacije pakistanskim borbenim avionima kineskog porekla “J-10”, koji su ih onda koristili da projektilima “PL-15” dometa čak 300 kilometara (uspešno) gađaju mete koje su van opsega njihovih radara, držeći sa na bezbednoj udaljenosti, van domašaja aparata indijskog vazduhoplovstva.
Naravno, “S-500” bi Nju Delhiju bio vrlo koristan ne samo za eventualni budući sukob sa Pakistanom, već uopšte za odbranu od interkontinentalnih (nuklearnih) balističkih raketa, pokrivanje svoje ogromne teritorije i zatvaranje neba nad Indijskim okeanom – on bi delovao kao moćno sredstvo odvraćanja i u odnosu na najsnažnije vojne sile, poput Kine ili SAD.
Indijski mediji javljaju da su Rusi voljni da deo proizvodnje “S-500” (moguće, raketnog goriva i projektila u sklopu tog sistema) prepuste indijskim kompanijama i tako doprinesu zapošljavanju, razvoju vojne industrije i većoj materijalnoj nezavisnosti Indije.
Slično važi i za ekstremno pokretljivi i ubojiti lovac-bombarder “Su-57”, koji bi nakon prodaje prvog kontingenta, bio proizvođen u Indiji po ruskoj licenci – indijski mediji tvrde da će tokom Putinove posete biti nastavljeni pregovori i o toj tematici.
Pojedini indijski stručnjaci, međutim, smatraju da bi umesto kupovine “S-500”, koja bi Indiju izložila novim sankcijama Zapada, bilo jednostavnije i ekspeditivnije kupiti više novih baterija “S-400”, za koje već postoji ugovor i obučeno ljudstvo. Oprezniji među njima kažu i da se nabavka “Su-57” ne može očekivati pre okončanja rata u Ukrajini.
Indijski mediji ovih dana prenose i da je ruska duma indijskoj armiji odobrila recipročno korišćenje vojnih instalacija, poput aerodroma i luka, na svojoj teritoriji u logističke svrhe.
Planira se bogata i svestrana ekonomska razmena
U poseti Nju Delhiju, pored predsednika Putina i ministra odbrane Andreja Belousova, nalaze se i ministri finansija, ekonomskog razvoja, poljoprivrede i zdravstva, kao i guvernerka centralne banke Elvira Nabiulina, što je jasni pokazatelj da će tokom boravka ruske delegacije u Indiji biti sklopljeno mnoštvo poslovnih i finansijskih sporazuma.
Indijski mediji tvrde da je reč nastavku kupovine ruske nafte, ali i o ruskom uvozu indijske elektronike, lekova i robe široke potrošnje, budući da je najveća država planete izgubila izvore snabdevanja tom robom sa Zapada, a Indija želi da smanji svoj džinovski trgovinski deficit u robnoj razmeni sa njom. Taj deficit je, zbog uvoza velikih količina ruske nafte, u fiskalnoj 2024. iznosio čak 59 milijardi američkih dolara.
Indijska glasila tvrde da su Rusi zainteresovani da uključe indijske kompanije u proizvodnju ledolomaca, razvoj luka i resursa u ruskom delu arktičkog pojasa, kao i da nude da obuče indijsko vojno osoblje za delovanje u ekstremnim uslovima koji vladaju u tim predelima. Po njima, Rusija je zainteresovana i da koristi pristaništa koja je u luci Čabahar na krajnjem jugu Irana zakupila Indija kako bi ostvarila lakši pristup Indijskom okeanu.
Indijski mediji takođe javljaju da će predsednik Putin tokom svoje dvodnevne posete otvoriti studio ruskog glasila na engleskom jeziku, televizije “Raša tudej” (RT), čiji je rad, podsećaju oni, zabranjen u Evropskoj uniji 2022. godine.
Odnosi između dve zemlje tako, uprkos snažnim pristiscima sa Zapada, ostaju vrlo bliski, svestrani i sadržajom bogati.
BONUS VIDEO
Komentari (0)