Patrijarh srpski Porfirije danas je u manastiru Pećka patrijaršija, na Kosovu i Metohiji, ustoličen u tron arhiepiskopa pećkih i patrijaraha srpskih.
Čin hirotonisanja održao se na praznik Pokrova Presvete Bogorodice, uz sasluženje više arhijereja SPC.
11:04 – Patrijarh Porfirije: Čuvajmo jedni druge, želja za mirom saglasna je sa osnovnim načelima naše vere
Patrijarh Porfirije rekao je u besedi posle ustoličenja u tron arhiepiskopa pećkih i patrijaraha srpskih, u obraćanju arhijerejima, okupljenima i narodu, da je mnoštvo razloga zbog kojih smo ovde došli, ali da je jedan jedini najvažniji, a taj glavni razlog danas je Presveta mati Božja i sveta liturgija, koja je i ikona i prisustvo carstva Božjega.
– Iznova, shvatamo, razumemo i podsećamo se da smo narod Božji, da Bogu pripadamo i da njegov blagoslov spasenja imamo, da smo u zajednici sa svima svetima, da imamo dom očev, Crkvu našu, ali i da istovremeno pripadamo i svojim porodicama i svom narodu, i društvu u kojem živimo, ali i zajednici svih naroda sveta, poručio je patrijarh.
Pozvao je na molitvu za sve ljude, našu braću i sestre, za sve naše sunarodnike, ali i za sve one sa kojima živimo ovde na ovim prostorima, uključujući i pre svih braću Albance.
– Da gradimo zajedno mir kao što su gradile srpske porodice zajedno sa albanskim porodicama”, rekao je patrijarh i napomenuo da su Albanci, bez obzira što su bili muslimani, ili baš zbog toga što su bili muslimani i iskreno verujući ljudi – znali za moć molitve.
Sa ovog svetog mesta, kako je istakao, poručujemo i Srbima i Albancima i svima koji žive na ovim prostorima – prepoznajemo Boga i čuvajmo jedni druge, jer želja za mirom saglasna je sa osnovnim načelima naše vere.
– Mir je deo Božjeg promisla za čovečanstvo i celokupni stvoreni svet, mir koji je dar Božji siguran je i jedini nepokolebljiv. On je istovremeno i unutrašnji i naš lični mir, ali i spoljašnji mir sa svim ljudima i sa svim stvorenjima, poručio je patrijarh.
10:44 – Patrijarh Porfirije uveden u tron patrijarha srpskog
Njegova svetost gospodin Porfirije uveden je u tron arhiepiskopa pećkog, mitropolita beogradsko-karlovačkog i patrijarha srpskog.
Vladika cronogorsko-primorski Joanikije predao je panagiju patrijarhu Porfiriju.
10:40 – Gramata o ustoličenju patrijarha Porfirija
Episkop Zvorničko-tuzlansi Fotije, član Sinoda SPC, čita gramatu o ustoličenju Patrijarha Porfirija.
10:32 – Pričešće arhijereja i vernika
Episkopi, predvođeni patrijarhom Porfirijem, primili su svetu tajnu pričešća, evharistiju, nakon čega je počelo pričešće okupljenih vernika. Nakon pričešća, uslediće zamolna molitva, a zatim će arhijereji izaći i početi svečani čin ustoličenja, rekao je đakon Budimir Kokotović.
09:56 – Patrijarh porfirije biće ustoličen prema drevnom običaju
Nakon 1920. godine patrijarsi se ustoličuju u Sabornoj crkvi, ali i u Pećkoj patrijaršiji. Ustoličenje se obavlja na liturgiji, a kada patrijarh uđe u drevni tron pećkih patrijaraha predaće mu se panagija Srba svetitelja. Posle samog čina molitve, on će održati prvu patrijaršijsku besedu sa trona. Sam patrijarh na liturgiji predstavlja Hrista, ističu crkveni velikodostojnici. Prema drevnoj praksi iz 15. veka, patrijarh će tri puta biti ustoličen na liturgiji.
09:46 – Patrijarh Porfirije spominje prethodne poglavare crkve
Patrijar Porfirije na oltaru drži diskos i spominje imena svih prethodnih patrijarha Srpske pravoslavne crkve.
09:15 – Patrijarh uveden u presto na oltaru
Čin ustoličenja počinje u prvom delu liturgije kada dva po činu najstarija arhijereja uvode patrijarha u presto na oltaru, objasnio je za RTS đakon Budimir Kokotović.
“Nakon završetka, to jest, na kraju svete arhijerejske liturgije, uvešće ga u drveni tron pećkih patrijaraha u kojem su sedeli svi arhiepiskopi i patrijarsi, od Arsenija Sremca koji je preneo sedište u Pećku patrijaršiju do njenog ukidanja”, istakao je Kokotović.
Napomenuo je da će mu se tada predati panagija Srba svetitelja, koja je izrađena u Parizu po nalogu kralja Aleksandra i kraljevske vlade, nakon čega će patrijarh izneti prvu besedu sa pećkog trona.
08:55 – Počela liturgija u Pećkoj patrijaršiji
Sveta arhijerejska liturgija, kojom počinje čin ustoličenja patrijarha srpskog Porfirija, održava se u Pećkoj patrijaršiji.
08:35 – Arhimandrit Ilarion: Pećka Patrijaršija je srpski Sion
Arhimandrit Ilarion i imenovani episkop novobrdski u razgovoru za RTS kaže da čin ustoličenja govori o kontinuitetu SPC na prostorima Kosova i Metohije koji seže duboko u drevnost.
Pećka Patrijaršija je, kako kaže, srpski Sion jer je Sveti Sava želeo da Pećka Patrijaršija bude svetionik za sve crkve pod njenom jurisdikcijom od dobijanja autokefalnosti 1219. godine.
08:15 – Istorijski i simbolički značaj ustoličenja patrijarha u Pećkoj patrijaršiji
Ustoličenjem patrijarha Porfirija u manastiru Pećka patrijaršija biće i simbolično zaokružen proces intronizacije novog prvojerarha Srpske pravoslavne crkve.
Protojerej stavrofor doktor Vladimir Vukašinović, profesor Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta, rekao je za rts da ustoličenje patrijarha u Pećkoj patrijaršiji ima istorijski i simbolički značaj kojim se pokazuje crkveni kontinuitet.
Uz sasluženje više arhijereja Srpske pravoslavne crkve, patrijarh srpski Porfirije će služiti svetu liturgiju tokom koje će biti obavljen svečani čin njegovog ustoličenja u najsvetiji tron arhiepiskopa pećkih i patrijaraha srpskih.
Na ustoličenju u Pećkoj patrijaršiji očekuje se veliki broj vernika, a posebne jedinice kosovske policije zadužene za bezbednost manastira i crkava na Kosmetu pojačale su mere oko samog manastira i njegovih prilaza.
Patrijarh srpski Porfirije izabran je u februaru prošle godine za poglavara Srpske pravoslavne crkve i ubrzo nakon toga ustoličen je u Sabornoj crkvi u Beogradu.
Budući da, osim titule poglavara srpskog, nosi i titulu mitropolita Beogradsko-karlovačkog i arhiepiskopa Pećkog, on se ustoličuje i u Pećkoj patrijaršiji. Međutim, ovo ustoličenje je odlagano pre svega zbog pandemije koronavirusa.
Sedmo ustoličenje nakon ujedinjenja
Patrijarh Porfirije je sedmi patrijarh koji će biti ustoličen u Pećkoj patrijaršiji nakon ponovnog ujedinjenja SPC, odnosno nakon 1920. godine, i drugi patrijarh ustoličen posle sukoba na Kosovu i Metohiji 1999. godine.
Pre njega, 2010. godine, tu je ustoličen i patrijarh Irinej.
Ovo znači da ustoličenje nije prekidano ni nakon sveukupnih promena na Kosmetu, koje su se negativno odrazile i na srpski narod i na Srpsku pravoslavnu crkvu. Crkva je sa svojim narodom uspela da se očuva na KiM, a očuvana je i Pećka patrijaršija.
Očuvana svesrpska svetinja
Osam vekova svesrpska i pravoslavna drevna svetinja manastir Pećka patrijaršija pod svojim svodovima čuva svešteni tron u koji se uvode naslednici Svetog Save i sa kojeg arhiepiskopi i patrijarsi upravljaju brodom Hristove crkve u granicama svoje kanonske jurisdikcije.
Nakon uspostavljanja jedinstva SPC 1920. godine obnovljena je i tradicija ustoličenja u pećki tron, od dobijanja autokefalnosti 1219. do današnjih dana.
Inače, ustoličenju patrijarha Porfirija trebalo je da prisustvuju i ministar Nenad Popović i predsednik Komisije za nestala lica Veljko Odalović, kojima predstavnici privremenih institucija juče nisu dozvolili ulazak na teritoriju Kosova i Metohije.
Pre dva dana je i direktoru Kancelarije za KiM Petru Petkoviću zabranjena poseta južnoj pokrajini i prisustvo ustoličenju patrijarha.
Pećka patrijaršija je tradicionalno sedište u kojoj su vekovima ustoličavani srpski patrijarsi, a ujedno je i naziv za Srpsku patrijaršiju, odnosno Srpsku pravoslavnu crkvu i to u periodu od 1346. do 1766. godine kada je kao pomesna crkva imala stepen patrijaršije i svojstvo autokefalnosti.
Sedište Pećke patrijaršije je bilo u Pećkom manastiru, a osnovni naslov poglavara bio je arhiepisop pećki i patrijarh srpski.
Istorija Pećke patrijaršije deli se na tri perioda i to tako da prvi obuhvata period od 1346. do 1463. godine, zatim od 1463. do 1557. i od 1557. do 1766.
Autokefalnu Srpsku arhiepiskopiju 1219. godine ustanovio je Sveti Sava, a ta srednjevekovna Srpska arhiepiskopija naziva se Žičkom, odnosno Pećkom ili Žičko-pećkom arhiepiskopijom i obuhvatala je sve episkopije na području Srpske kraljevine.
U vreme stvaranja Srpskog carstva uzdignuta je 1346. godine na stepen patrijaršije, a na saboru koji je održan u Skoplju, srpski arhiepiskop Joanikije II je proglašen za prvog srpskog patrijarha, sa prestolom u Pećkom manastiru.
Krajem 14. veka i tokom 15. veka, sve episkopije potpale su pod novouspostavljenu tursku vlast, a period borbe za opstanak Pećke patrijaršije započeo je nakon smrti srpskog patrijarha Arsenija II, 1463. godine.
Borba za obnovu Pećke patrijaršije uspešno je okončana 1557. godine i to izborom srpskog patrijarha Makarija, rođaka Mehmed-paše Sokolovića.
Dva veka nakon toga, česti ustanci i seobe Srba iz Osmanskog carstva oslabile su srpsku crkvu i uzdrmale samostalnost Pećke patrijaršije koju su 1766. godine uspeli da ukinu fanarioti zajedno sa turskim vlastima.
Pećka patrijaršija je ponovo uspostavljena 1920. godine, a prvi patrijarh koji je u Pećkom manastiru ustoličen, nakon obnavljanja patrijaršije, je patrijarh Dimitrije i to 24. avgusta 1924. godine.
Kasnije su u Pećkoj patrijaršiji ustoličeni i njegovi naslednici na tronu Svetog Save – patrijarh Varnava 6. jula 1930, patrijarh Gavrilo početkom avgusta 1938, patrijarh German 29. maja 1960, patrijarh Pavle u julu 1994. godine i patrijarh Irinej u oktobru 2010.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)