Srpska pravoslavna crkva danas obeležava zimski Krstovdan, praznik koji je posvećen sećanju na prve hrišćane koji su primili veru na samom početku hrišćanske propovedi.
U tradiciji srpske crkve i naroda, dan krštenja prvih hrišćana poznat je kao zimski Krstovdan, kada se proslavljaju Sveti Teopemt i Teona. Ovaj praznik vezuje se za Bogojavljenje i krštenje Isusa Hrista u reci Jordanu, kao i za dan posvećen Svetom Jovanu Krstitelju, koji je Hrista krstio.
Krstovdan se uvek obeležava uoči Bogojavljenja i spada u nepokretne praznike. U crkvenom kalendaru nije označen crvenim slovom, za razliku od Krstovdana koji se slavi 27. septembra, kao uspomena na pronalaženje Časnog krsta na kome je Gospod razapet.
U pravoslavnim hramovima na Krstovdan služi se liturgija Svetog Jovana Zlatoustog, uz obred velikog osvećenja vode, koji je sastavni deo prazničnog bogosluženja. Nakon vodoosvećenja, krstovdanska vodica deli se vernicima i, prema običaju, čuva u domovima radi zdravlja.
Za pravoslavne vernike Krstovdan uoči Bogojavljenja je posni dan, bez obzira na to kojim danom u nedelji pada. Obavezan je strog post, a u narodu je ostala izreka: „Ko se krstom krsti, taj Krstovdan posti“.
Za ovaj praznik vezani su brojni običaji i verovanja. U pojedinim krajevima postoji običaj da se uoči praznika krst stavi u vodu i unese u crkvu. Veruje se da će godina biti rodna i zdrava ako se krst zaledi, a oskudna i bolešljiva ako se to ne dogodi.
U nekim delovima Srbije smatra se da na Krstovdan treba oprati sav veš i očistiti kuću, dok se po narodnom predskazivanju vremena veruje da će vetar koji duva tog dana duvati tokom cele godine. Takođe, u periodu od Božića do Krstovdana ogleda se dvanaest meseci naredne godine – kakvo je vreme tih dana, takvo će biti i tokom odgovarajućih meseci. Ako je na Krstovdan oblačno, veruje se da će zima biti bogata snegom.
U srpskom narodu postoji verovanje da se u ponoć pred Bogojavljenje otvara nebo i da se Bog tada javlja ljudima. U tom trenutku, uz molitvu, izgovara se želja.
U pojedinim mestima se, pored Bogojavljenja, i na Krstovdan organizuje plivanje za Časni krst.
Komentari (0)