“Miroslavljevo jevanđelje”, jedna od najstarijih sačuvanih ćiriličnih rukopisnih knjiga iz 12. veka, sastavljena od 181 pergamenta, uskoro bi mogao da bude kompletirana. Knjizi koja sadrži 296 minijatura crtanih perom, a zatim bojenih četkicom crvenom, zelenom, žutom i belom bojom i ukrašenih zlatom do sada je falila 166. stranica koja se trenutno čuva u Nacionalnoj biblioteci Rusije u Sankt Peterburgu.
Naime, pergament sa čitanjem za praznik Svetog Jovana Krstitelja samo je jednom do sada bio u Srbiji, 2015. godine, kao deo izložbe u Vukovom i Dositejevom muzeju u Beogradu, a, kako smo već pisali – u oktobru prethodne godine potpisan je sporazum između srpskih i ruskih zvaničnika o primopredaji nedostajuće stranice Miroslavljevog jevanđelja, koji su dogovorili srpski ruski predsednici Aleksandar Vučić i Vladimir Putin tokom posete Beogradu.
“Miroslavljevo jevanđelje” predstavlja jedan od, istorijski i kulturološki, najvažnijih srpskih rukopisa. Nastao je po narudžbini zahumskog kneza Miroslava, brata raškog velikog župana Stefana Nemanje, najverovatnije u Kotoru, oko 1186. godine.
Najveći deo jevanđelistara delo je nepoznatog prepisivača (u nauci nazvanog Varsameleon), dok je Gligorije (Grigorije) Dijak, drugi pisar, napisao kraj rukopisa, nekoliko kratkih zapisa i ukrasio tekst ornamentima.
Pergament danas poznat kao “strana 166” ili “Peterburški list”, istrgnut iz Miroslavljevog jevanđelja, ima zanimljivu istoriju koja ga je dovela do ruske biblioteke, gde je danas dragoceni deo njene zbirke.
Još neobičniju priču imalo je samo jevanđelje sa preostalih 180 listova, koje se od 1945. godine čuva u Narodnom muzeju u Beogradu. Iako su prošlji burni vekovi kako ruske, tako i srpske istorije, 166. list do danas nije spojen sa ostatkom rukopisa.
Ne zna se da li je Porfirije Uspenski, koji je list doneo iz manastira Hilandar u Rusiju, isti krišom uzeo ili ga je dobio na poklon. Istorijski spisi beleže da je u to vreme bio običaj da se dragom gostu pokloni list iz dragocene knjige.
Episkop je prvi put svoju bogatu zbirku predstavio na izložbi u Kijevu 1874. godine, kada je i 166. list, pobudio veliko interesovanje i istog trena postao poznat. Tom prilikom list je video i Stojan Novaković, tadašnji upravnik Narodne biblioteke u Srbiji, a kasnije političar.
Pred kraj života, 1883. godine, Porfirije je prodao čitavu kolekciju velikoj dvorskoj biblioteci, a pergamen je bio čuvan onako kako i priliči tako značajnom spomeniku srpske pismenosti.
“Izgubljeni” list 166, na kom je napisano čitanje za praznik Svetog Jovana Krstitelja, samo je jednom bio u Srbiji. Tokom proleća 2015. bio je izložen u Vukovom i Dositejevom muzeju u Beogradu.
Miroslavljevo jevanđelje upisano je u Uneskovu knjigu pamćenja. Tokom svoje skoro 800 godina duge istorije preživelo je burna vremena naše države i naroda – skrivano je, prenošeno i tako sačuvano. Iako je napisano na teritoriji Bijelog Polja, samo 332 kilometra od Beograda, “proputovalo” je više od 15.000 kilometara.
Povlačilo se sa srpskom vojskom od Kruševca do Niša, Kraljeva i Raške, a potom je 1915. godine do Krfa, pa nazad do Beograda. Jedno vreme je bilo zakopano u oltaru manastira Rača i skrivano od Nemaca. Od 1945. je u Narodnom muzeju Beograda.
"Krišom uzeo" - misliš UKRAO. A i da nije stranicu je dobio od BUGARSKIH monaha koji su tada zaposeli manastir. Stranica da se vrati odmah, bez ikakvih usluga i trampi!