Saborni hram svetog Arhangela Mihaila, poznatiji kao Saborna crkva jedan je od najlepših hramova Srpske pravoslavne crkve u zemlji. Kao svojevrsni spomenik vere i kulture, ovaj hram svedok je mnogih istorijsko – društvenih događaja u Srbiji.
Osim toga što je jedna od najpoznatijih crkava, kako u Srbiji, tako i u Beogradu jer se nalazi preko puta Patrijaršije, poznata je i po tome da je u njoj krunisan poslednji kralj Srbije kralje kralj Petar I Karađorđević. U Sabornoj crkvi , koja se nalazi uz Beogradsku tvrđavu čuvaju se mošti nekih od najznamenitijih Srba.
Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju – Objektiv.rs
Tako su upravo, 12. oktobra 1897. godine mošti Vuka Stefanovića Karadžića iz Beča prenete u Beograd i sahranjene sa leve strane glavnog ulaza u crkvu. Sa desne strane ulaza nalazi se grob Dositeja Obradovića.
U samoj unutrašnjosti crkve u posebnim kivotama čuvaju se mošti Svetog mučenika Stefana Štiljanovića, i deo moštiju Svetog kneza Lazara. U desnoj kripiti hrama, nalazi se i grobnica Obrenovića u kojoj su sahranjeni knez Miloš i njegovi sinovi – Mihailo i Milan Obrenović.
U crkvi se nad kriptom nalazi veliki spomenik koji je knezu Mihailu podigla njegova supruga knjeginja Julija.
Ovde se spisak svih velikodostojnika koji su zadužili našu zemlju, a počivaju u ovom hramu ne završava. U crkvi se nalazi i kripta patrijarha Gavrila, a na suprotnoj strani sahranjeni su mitropolit Mihailo, mitropolit Inokentije i patrijarh Vikentije. Takođe, u blizini današnje crkve, u porti koja je s početka 19. veka bila neograđena, nalazilo se groblje na kome su se sahranjivali viđeniji ljudi tadađnje Srbije. Tu su sahranjeni Hadži Ruvim, knez Sima Marković, vojvoda Petar Nikolajević.
I mošti Nemanjića čuvale su se u ovom hramu
Mošti svetog Stefana Prvovenčanog, sina rodonačelnika dinastije Nemanjića, Stefana Nemanje i brata Svetog Save čuvale su se jedno vreme u ovoj crkvi.
Naime, mošti Stefana Prvovenčanog bile su prenošene kroz mnoge seobe Srba, kako bi se sačuvale od Turaka i tako su prema podacima Saborne crve najmanje tri puta dospevale u ovaj hram.
„Poznato je da se to dogodilo, između ostalog, 1793. godine, kada ih je studenički arhimandrit Gerasim vraćao iz Srema u Srbiju, preko Beograda, da bi zatim bile sklonjene u obližnji manastir Rajinovac“, navodi se na sajtu ove crkve.
Takođe, u samom oltaru čuvaju se i čestice moštiju Svetog cara Uroša Petog Nemanjića.
Mošti cara Lazara – Od Kosova do Saborne Crkve
Nakon stradanja u Kosovskom boju, monasi su telo cara Lazara, su uz dopuštenje sultana Bajazita, sahranili u crkvi Svetog Vaznesenja u Prištini. Godinu dana kasnije, Lazarevi sinovi Stefan i Vuk su mošti svoga oca preneli u manastir Ravanicu, Lazarevu zadužbinu. Mošti cara Lazara su zatim prenete tokom Velike seobe Srba u Sent Andreju, zatim u manastir Vrdnik, da bi u Drugom svetskom ratu, zbog bojazni od ustaškog pustošenja manastira bile prenete u Beogradsku sabornu crkvu.
Saborna crkva je zbog pomenutih događaja, kao i mnogih drugih prepoznata kao riznica srpske kulture koja je 1979. godine dobila i status nepokretnog kulturnog dobra. Ona je i istorijski spomenik i čuvar mnogih srpskih priča, događaja i svedočanstava.
Piše: M.V.
Komentari (0)