Istraživački tim predvođen američkim naučnicima potvrdio je postojanje prve poznate masovne grobnice u mediteranskom regionu, na području današnjeg Jordana, u kojoj su sahranjene žrtve najranije zabeležene pandemije u istoriji čovečanstva. Nalazi pružaju nove uvide u Justinijanovu kugu, od koje su između šestog i osmog veka umrli milioni ljudi širom Vizantijskog carstva, preneo je danas Guardian.
DNK analize ljudskih ostataka iz masovne grobnice u antičkom gradu Džerašu pokazale su da je uzrok bolesti bila bakterija Yersinia pestis, odgovorna za bubonsku kugu.
Justinijanova kuga smatra se prvom dokumentovanom pandemijom bubonske kuge, koja je razorila Vizantijsko carstvo i zahvatila velike delove Evrope, Azije i Afrike. Nazvana je po caru Justinijanu I, koji je i sam preživeo infekciju. Procene govore da je pandemija odnela između 30 i 50 miliona života, ozbiljno oslabila carstvo i otvorila put kasnijim velikim epidemijama, uključujući Crnu smrt.
Rezultati istraživanja, objavljeni u časopisu Journal of Archaeological Science, donose, kako navode autori, retke empirijske dokaze o mobilnosti stanovništva, urbanom životu i ranjivosti društva pogođenog kugom.
Studija se fokusirala na žrtve iz Džeraša – tada važnog regionalnog trgovačkog centra i jednog od epicentara pandemije koja je trajala od 541. do 750. godine nove ere – analizirajući njihov način života i izloženost bolesti.
– Lokalitet Džeraš nam pruža ljudsku priču o tome ko je umro i kako je grad doživeo krizu – izjavila je glavna autorka studije, vanredna profesorka Univerziteta Južne Floride Rejs Đijang.
Ona je istakla da pandemije nisu isključivo biološki fenomeni, već i duboko društveni događaji.
– Povezivanjem bioloških dokaza iz ljudskih ostataka sa arheološkim kontekstom, možemo da sagledamo kako je bolest uticala na stvarne ljude u njihovom društvenom i ekološkom okruženju – objasnila je Đijang.
Prema njenim rečima, takav pristup pomaže da se pandemije razumeju kao proživljena iskustva ljudi, a ne samo kao zapisi u istorijskim hronikama.
Studiju je sproveo multidisciplinarni tim arheologa, istoričara i genetičara sa Univerziteta Južne Floride, Univerziteta Florida Atlantik i Univerziteta u Sidneju, a analiza je obuhvatila DNK izvađenu iz zuba žrtava.
Rezultati su pokazali raznolik demografski sastav sahranjenih, što ukazuje da je inače mobilna populacija tokom epidemije ostala na jednom mestu, zarobljena bolešću, slično obustavi kretanja tokom savremene pandemije kovida.
– Ljudi se inače kreću i putuju, a ovde ih je okupila kriza – navela je Đijang, dodajući da su drevne pandemije posebno pogađale gusto naseljene urbane sredine.
Arheološka iskopavanja su otkrila da je u masovnoj grobnici u Džerašu sahranjeno više od 200 ljudi. Grad je poznat kao “Pompeja Bliskog istoka“ zbog izuzetno očuvanih grčko-rimskih ruševina.
Đijang je navela da su među žrtvama bili muškarci i žene svih uzrasta – od adolescenata do ljudi u zrelim godinama.
BONUS VIDEO:
Komentari (0)