Ukoliko ste ovog leta odlučili da pobegnete od gradske vreline na Kopaonik, prava je prilika da posetite srednjevekovni grad Koznik, koji je jedno od najočuvanijih utvrđenja u Srbiji. Inače, u narodu je poznat i kao Jerinin grad. Udaljen oko 45 minuta vožnje od centra Kopaonika, blizu Brusa i Aleksandrovačke Župe. Sa glavnog puta vodi zahtevan šljunkovit puteljak, koji krivuda i vodi do tvrđave koja se nalazi na oko četiri i po kilometara udaljenosti od glavnog puta. Oznake nema, tako da se morate osloniti na navigaciju.Najbolje je da krenete sa nekim vozilom na sva četiri pogona, jer ima dosta kamenja, a poslednjih dvesta metara uzbrdice može se doći jedino pešice. Kamenje je oštro, a teren klizav, tako da je važno biti oprezan i u dobroj kondiciji.
Koznik se nalazi na 900 metara nadmorske visine i ova tvrđava sagrađena je sa tri strane, okružena oštrim stenama, što je čini izuzetno nepristupačnim. Samo utvrđenje je nepravilnog oblika i prati konfiguraciju terena, a čini je osam četvorostranih kvadratnih kula koje su razmeštene na približno istom rastojanju. Tragovi građenja u Moravskom stilu govore da je Koznik najverovatnije sagrađen u vreme vladavine kneza Lazara Hrebeljanovića (1371-1389), piše portal Vinska župa.
Najezdom Osmanlija Koznik prelazi u njihov posed, da bi 1444. godine bio vraćen despotu Đurđu Brankoviću na osnovu Segedinskog mira kojim je obnovljena Srpska despotovina. Ipak, samo deceniju kasnije Turci trajno zauzimaju Koznik, obnavljaju ga i dodatno utvrđuju kao značajno strateško utvrđenje. Nakon velike austrougarske ofanzive na Balkan 1689. godine srpski ustanici zauzimaju tvrđavu, ali propast ofanzive i Velika seoba Srba ostavljaju Koznik i brojna druga utvrđenja napuštenim i prepuštenim zubu vremena.
Dogradnja Koznika obavljala se u vreme despota Đurđa Brankovića i njegove supruge Jerine.
Narodne epske pesme opevalu su ogormne kuluke kojima je država opterećivala narod, a Jerina je smatrana glavnim krivcem za velike patnje koje je narod trpeo. Baš iz tog razloga, drugi naziv za tvrđavu Koznik je Jerinin grad.
Mitovi ispredaju priču o “prokletoj Jerini” koja je zavela takav kuluk, da su čak i životinje (najviše koze) bile upregnute kako bi iznele građevinski materijal na uzvišenje grada, pa je zbog toga, prema narodnom predanju, ovaj grad dobio ime Koznik.
Zahvaljujući arheološkim otkrićima, utvđeno je da tvrđava Koznik u svom sastavu imala crkvu manjih razmera, sa bogato oslikanim zidovima i sačuvanim arhitektonskim fragmentima. Ostaci ukrasne kamene plastike, karakteristične za Moravski stil, svedoče o tome da je pridvorna crkva bila izgrađena za vreme vladavine kneza Lazara.
Unutar same tvrđave pronađeni su ostaci cisterne sa četiri bunara, kojima se grad snabdevao vodom tokom opsadnog stanja i ratova vođenih na ovom prostoru. Ceo sistem je napravljen tako da skuplja i čuva atmosfersku vodu. Prilikom arheološkog okrića u bunarima je pronađena bistra voda, što ide u prilog tome da je sistem snadbevanja funkcionisao i vekovima nakon izgradnje tvrđave.
Na sećanje na ovaj grad organizuje se manifestacija “Koznik – grad vitezova” koja je nastala na inicijativu građana Aleksandrovca i Brusa. Pored viteških igara, tokom manifestacije se organizuje i slikarska kolonija Koznik, koja privlači slikare, amatere, kao i sve ljubitelje umetnosti i istorije. Program uključuje i tradicionalnu narodnu muziku, uz izvođenje lokalnog hora i ansambla igrača.
U blizini ovog istorijskog grada, u selu Grčak, nalazi se Etno kuća Skačak, retro mesto za uživanje u tradicionalnoj hrani neobočnom ambijentu sa fantastičnim pogledom na reku Rasinu. Restoran je sagrađen u starom srpskom stilu pre petnaest godina.
Vrhunski ukus hrane i pogled na neverovatno zelenilo, odvodi vas u neki drugi svet. Na meniju je nekoliko jela, obavezna pastrmka iz ribnjaka u blizini, domača vina i rakija. Posetioci se ne žale, jer ukus ribe i povrća je neverovatan.
Generalno priroda i mnogo radoznalih posetilaca,brojni vinogardi i šljivari, podsećaju zbog čega je ovaj srpski kraj zauvek bio poseban i miljenik mnogih slučajnih, ili namernih posetilaca.
Komentari (0)