Istoričar Milan Koljanin smatra da sa treba s oprezom pozdraviti odluku sadašnjeg pape Franje da pre roka učini dostupnim deo Vatikanskog arhiva koji se odnosi na period pape Pija 12. (1939-1958), jer, kako kaže, nije siguran da će baš sve biti dostupno istraživačima, ali skreće pažnju da će ovi dokumenti ipak bitno dopuniti naša saznanja o politici Svete Stolice za vreme Drugog svetskog rata, pre svega prema Holokaustu.
“Našim istraživačima će od posebnog značaja biti da vide šta je Sveta Stolica znala o sprovođenju politike uništenja Jevreja na prostoru razbijene Kraljevine Jugoslavije, pre svega u okupiranoj Srbiji i u ustaškoj Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, koja je najvećim delom sama sprovela Holokaust u svojim logorima smrti”, naveo je Koljanin za Tanjug.
Koljanin naglašava da će, s obzirom na razne oblike uništavanja Srba u NDH, kao i na veliki uticaj Rimokatoličke crkve u ustaškoj državi, ali i na blagonaklon odnos Svete Stolice prema ovoj, kako je naveo, monstruoznoj državnoj tvorevini, biti zanimljivo eventualno saznati koje informacije su stizale u Rim preko papskog legata u Zagrebu, opata Markonea i šta je preko njega preduzimano.
“Moglo bi se videti u kolikoj meri su organizacije Rimokatoličke crkve učestvovale u masovnom prisilnom pokatoličavanju pravoslavnih Srba i kakav je bio stav prema uništenju sveštenstva i organizacije Srpske pravoslavne crkve u NDH. U svemu tome videla bi se i uloga nadbiskupa Stepinca za čiju kanonizaciju se toliko zalažu i Rimokatolička crkva u Hrvatskoj i sama država Hrvatska”, navodi Koljanin.
On napominje da je o politici Svete Stolice za vreme Drugog svetskog rata dosad samo delom moglo da se sazna, iz zbirke dokumenata iz Vatikanskog arhiva, objavljene sedamdesetih godina prošlog veka.
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije – Objektiv.rs
Arhive o papi Piju XII tek otvorene,eksperti već komentarišu
Vatikan je tek otvorio za javnost arhive iz spornog doba pape Pija XII, čiji je odnos prema nacističkom režimu Trećeg rajha kritikovan, a nemački crkveni istoričar Rupert Volf tvrdi da je već pronašao materijal koji tereti papu.
Međutim, ekspert za crkvenu istoriju bečkog Univerziteta Rupert Kliber kaže da su istoričari tek na početku rada i da se papa Pije, koji je predvodio rimokatoličku crkvu od marta 1939. do oktobra 1958.godine,
mora posmatrati u istorijskom kontekstu.
“On je bio u veoma teškoj situaciji”, podvukao je on, dodajući da se ne sme zaboraviti da Vatikan, kakav danas poznajemo, postoji tek od 1929.godine, i to na osnovu sporazuma koji crkvenoj državi zabranjuje aktivno učešće u politici.
Pije XII, koji nije bio jedan od najhrabnrijih papa, smatrao je da je u obavezi da se pridržava tog sporazuma, naglasio je bečki istoričar.
“Zbog zločina koji su počinjeni, danas je neutralnost crkve kritikovan stav”, rekao je Kliber.
Ambasadorka Austrije u Vatikanu Franciska Honsovic za bečki dnevnik “Kronen cajtung” ukazuje da je papa Benedikt počeo da pre vremena otvara arhive.
“Trebaće tri do pet godina dok ne budemo imali prva saznanja. I to iako u arhivu postoji 60 radnih mesta i akreditovano je oko 200 istoričara”, navela je ona.
Ambasador Mađarske pri Vatikanu Eduard Habsburg uveren je da će slika o papi Piju XII biti pozitivna nakon podrobnih istraživanje
On je ukazao da je taj papa otvoreno kritikovao naciste i da postoje izjave da je spasio milione Jevreja.
“Kronen cajtung” ukazuje i da rimokatolička crkva u Austriji ima svoje “mrlje” za vreme nacizma.
S tim u vezi pominje se kardinal Inicer koji je pozdrvio “Anšlus” Austrije Trećem rajhu i koji je u pismu katolicima napisao “Hajl Hitler”.
Samo par meseci nakon “Anšlusa” sporni kardinal je u jednom govoru pred 10.000 mladih katolika rekao “naš Firer je Isus, Isus je naš Firer”.
Komentari (0)